AMP Nedir?

AMP (Accelerated Mobile Pages), Google’ın 2015 yılında duyurduğu ve mobil cihazlarda web sayfalarının şanise yakın hızla açılmasını sağlamak için tasarladığı açık kaynaklı bir HTML çerçevesidir. Mantığı basittir: sayfayı şöyle bir budarsınız, sadeleştirilmiş bir HTML kullanırsınız, JavaScript’i neredeyse tamamen yasaklarsınız ve karşılığında Google bu sayfaları kendi sunucularında önbellekleyerek kullanıcıya neredeyse anında servis eder. Bir dönem haber sitelerinin Google’ın “Top Stories” karuselinde görünmesinin ön koşuluydu. Ama o dönem geride kaldı ve bu yazının en önemli kısmı tam da bu: 2026 itibarıyla AMP, eskisi gibi bir zorunluluk değil. Aşağıda hem AMP’nin ne olduğunu hem de bugün gerçekten ihtiyacınız olup olmadığını, abartısız anlatıyoruz.

AMP Tam Olarak Nedir ve Nasıl Ortaya Çıktı?

AMP’yi anlamanın en kolay yolu, ortaya çıkış sebebine bakmaktır. 2015’te mobil internet hızla büyüyordu ama mobil web siteleri yavaştı: ağır reklam scriptleri, sayfa kayan elementler, saniyelerce süren yüklenme süreleri. O sırada Facebook kendi Instant Articles formatını, Apple ise Apple News‘i çıkarmıştı. Her ikisi de yayıncıların içeriklerini kendi kapalı ekosistemlerine çekiyordu. Google buna açık bir standartla, yani AMP ile cevap verdi.

Teknik olarak AMP üç parçadan oluşur: AMP HTML (bazı etiketleri kısıtlayan, özelleştirilmiş bir HTML), AMP JS (zorunlu olarak kullanılan, asenkron çalışan kendi JavaScript kütüphanesi) ve AMP Cache (Google’ın sayfanızı kopyalayıp kendi CDN’inden servis ettiği önbellek katmanı). Bu üçlü yapının amacı tekti: tahmin edilebilir, hızlı ve kararlı bir mobil sayfa. AMP sayfaları Şubat 2016’da Google arama sonuçlarında görünmeye başladı ve birkaç yıl boyunca özellikle haber ve blog dünyasının standardı haline geldi.

AMP Nasıl Çalışır?

AMP’nin hızı sihir değil, kısıtlama üzerine kuruludur. Çerçeve, sayfanın yavaşlamasına yol açabilecek her şeyi ya yasaklar ya da sıkı kurallara bağlar. Pratikte bunun anlamı şudur:

• Harici JavaScript yasaktır. Kendi yazdığınız veya üçüncü taraf scriptlerini çalıştıramazsınız; yalnızca AMP’nin kendi kütüphanesi ve onaylı bileşenler kullanılır. Tarayıcının “ne zaman ne yükleyeceğini” önceden bilmesi bu sayede mümkün olur.
• CSS satır içi ve sınırlıdır. Tüm stiller sayfa içine gömülür ve toplam boyut tarihsel olarak 75 KB ile sınırlandırılmıştır. Bu, ekstra bir stil dosyasının indirilmesini beklemeyi ortadan kaldırır.
• Görseller boyutlandırılmış olmak zorundadır. amp-img gibi özel etiketlerle her medyanın yer kaplaması önceden bildirilir. Bu sayede sayfa yüklenirken içerik zıplamaz, yani günümüzde CLS dediğimiz görsel kararlılık problemi baştan önlenir.
• Kaynaklar önceliklendirilir. Ekranda görünen içerik önce yüklenir, görüş alanı dışındaki görseller ise siz kaydırdıkça devreye girer (lazy loading bu çerçevede zaten varsayılandır).

Bu kuralların tek bir matematiği var: tarayıcıya hiç sürpriz bırakmamak. Google da bu öngörülebilirliği kullanarak sayfayı kendi önbelleğinden yüklemeden onaylı şekilde servis edebiliyordu. İşte o “anında açılma” hissi buradan geliyordu.

Önemli: AMP Artık Bir Google Sıralama Zorunluluğu Değil

Burası internette dolaşan eski yazıların çoğunlukla atladığı nokta, o yüzden net söylüyoruz. Google, Haziran 2021’de yayınladığı Sayfa Deneyimi (Page Experience) güncellemesiyle AMP’ye tanınan ayrıcalıklı muameleyi kaldırdı. O güncellemeden sonra:

• Haber karuseli olan Top Stories’e girmek için artık AMP şart değil. AMP olmayan, normal ve hızlı sayfalar da bu alana çıkabiliyor.
• Arama sonuçlarında AMP sayfalarını işaretleyen küçük şimşek (AMP) ikonu kaldırıldı.
• Google’ın ölçütü artık formatın kendisi değil, gerçek kullanıcı deneyimi; yani sayfanızın Core Web Vitals (Önemli Web Verileri) skorları.

Bunun sonucunda büyük yayıncıların çoğu AMP’yi terk etti. Sektörde adoption oranı ciddi şekilde düştü ve W3Techs gibi ölçüm kaynaklarında AMP kullanan sitelerin oranı yüzde 1’in çok altına indi. Yani 2026’da hala “AMP kurmazsam Google’da görünmem” diye düşünüyorsanız, bu bilgi güncelliğini yitirmiş demektir.

AMP’nin Yerini Ne Aldı? Core Web Vitals

AMP’nin çözmeye çalıştığı sorun ortadan kalkmadı; Google sadece çözümü standartlaştırdı. Bugün bir sayfanın “hızlı ve kullanıcı dostu” sayılıp sayılmadığını belirleyen şey Core Web Vitals adı verilen üç ölçümdür. AMP, bu ölçümlerin hepsini kurallarla zorla sağlatıyordu; siz aynı sonucu normal, esnek (responsive) bir sitede de elde edebilirsiniz.

Dikkatinizi çekmek isteriz: AMP’nin tüm kısıtlamaları aslında bu üç metriğe hizmet ediyordu. JavaScript yasağı INP’yi koruyordu, görsel boyutlandırma zorunluluğu CLS’i sıfıra yakın tutuyordu, önbellek ise LCP’yi düşürüyordu. Yani Core Web Vitals eşiklerini geçen iyi optimize edilmiş bir site, AMP’nin sunduğu SEO avantajının tamamını AMP’nin hiçbir kısıtlaması olmadan elde eder.

Sitemde AMP Tercih Etmeli Miyim?

Kısa cevap: çoğu site için hayır, gerek yok. Ama kararı korkuyla değil, durumunuza bakarak verin. Aşağıdaki tablo, gerçek senaryolara göre basit bir yol haritası sunuyor.

Tecrübemizle söyleyebiliriz ki, 2026’da gerçekten hızlı bir site istiyorsanız çabanızı AMP’ye değil, doğru yere yatırmalısınız: hızlı bir web hosting altyapısı, modern görsel formatları (WebP/AVIF), sunucu taraflı önbellek ve gereksiz JavaScript’in temizlenmesi. Bunlar AMP’nin sunduğundan daha kalıcı bir hız kazandırır.

AMP’nin Sınırlamaları Nelerdir?

AMP’nin hızı bedava değildir; her kazanımın bir bedeli vardır. Onu tercih etmeden önce bilmeniz gereken kısıtlamalar şunlardır:

• Kendi JavaScript’inizi çalıştıramazsınız. Özel etkileşimler, üçüncü taraf araçlar ve çoğu eklenti AMP çerçevesinde ya hiç çalışmaz ya da sınırlı çalışır.
• Tasarım özgürlüğünüz daralır. Sadeleştirilmiş HTML ve sınırlı CSS yüzünden markanızın özgün tasarım detaylarını birebir taşımakta zorlanabilirsiniz.
• Reklam ve analitik kısıtlanır. Sayfa içi reklamcılık ve ölçümleme yalnızca onaylı AMP bileşenleriyle yapılır; bu da gelir ve veri tarafında esneklik kaybı demektir.
• Çift bakım yükü. Çoğu kurulumda hem normal hem AMP sürümünü ayrı ayrı tutmanız gerekir; bu da bakım ve tutarlılık açısından ek iş çıkarır.
• Kanonik karmaşası. Yanlış yapılandırılmış canonical/amphtml etiketleri, Google’ın hangi sürümü indeksleyeceği konusunda kafa karışıklığına yol açabilir.

Teknik dokümantasyona amp.dev üzerinden ulaşabilir, AMP HTML kurallarını buradan inceleyebilirsiniz. Ama bunlara dalmadan önce gerçekten ihtiyacınız olup olmadığını bir kez daha düşünmenizi öneririz.

Pratikte Ne Yapmalı? Alastyr’ın Önerisi

2002’den beri Türkiye’de hosting hizmeti verirken binlerce sitenin hızlanma sürecini gözlemledik. Çıkardığımız sonuç net: AMP, çözümü kısıtlamayla dayatan eski bir yöntem; günümüzde aynı hıza, kısıtlama olmadan ulaşmak mümkün. Mobil hızınızı gerçekten yükseltmek istiyorsanız şu üç şey yeterli oluyor:

• Sunucu hızı: LiteSpeed web sunucusu ve LSCache önbelleği, sayfa üretim süresini ve dolayısıyla LCP’yi ciddi şekilde düşürür. Sunucunuzun Türkiye’de olması da Türk ziyaretçileriniz için gecikmeyi (latency) en aza indirir; veriniz okyanus aşıp gitmez.
• Hafif yapı: Gereksiz eklentileri kaldırmak, görselleri WebP/AVIF olarak servis etmek ve kullanılmayan JavaScript’i temizlemek INP’yi rahatlatır.
• Görsel kararlılık: Görsellere ve reklam alanlarına genişlik/yükseklik tanımlamak CLS’i sıfıra yaklaştırır; bu zaten AMP’nin zorla yaptırdığı şeydi, siz de elle yapabilirsiniz.

Alastyr’ın WordPress hosting paketlerinde LiteSpeed + LSCache, ücretsiz SSL, günlük yedekleme ve İzmir’deki kendi veri merkezimizden düşük gecikmeli bağlantı standart olarak gelir. Bu da pratikte AMP’siz, sade bir sitenin Core Web Vitals’i rahatça geçmesi anlamına gelir.

Sıkça Sorulan Sorular

AMP nedir?

AMP (Accelerated Mobile Pages), Google’ın 2015’te duyurduğu, mobil sayfaların çok hızlı açılmasını sağlayan açık kaynaklı bir HTML çerçevesidir. Sadeleştirilmiş HTML, kendi JavaScript kütüphanesi ve Google önbelleği sayesinde sayfalar normal HTML’e göre daha hızlı yüklenir.

AMP 2026’da hala gerekli mi?

Çoğu site için hayır. Google, Haziran 2021’deki Sayfa Deneyimi güncellemesiyle AMP’ye verdiği ayrıcalıklı muameleyi kaldırdı. Bugün önemli olan format değil, sayfanızın Core Web Vitals skorlarıdır. İyi optimize edilmiş normal bir site, AMP’nin sunduğu avantajı kısıtlama olmadan sağlar.

AMP nasıl çalışır?

AMP, sayfayı yavaşlatabilecek her şeyi kısıtlayarak çalışır: harici JavaScript yasaktır, CSS satır içi ve sınırlıdır, görseller önceden boyutlandırılır. Google bu öngörülebilir yapıyı kendi önbelleğinden servis ederek sayfanın neredeyse anında açılmasını sağlar.

AMP’nin yerini ne aldı?

Core Web Vitals aldı. Bu üç metrik LCP (yüklenme hızı, 2,5 sn altı), INP (etkileşim yanıtı, 200 ms altı) ve CLS (görsel kararlılık, 0,1 altı) bir sayfanın kullanıcı deneyimini ölçer. AMP’nin tüm kısıtlamaları zaten bu metriklere hizmet ediyordu.

AMP hala bir Google sıralama faktörü mü?

Formatın kendisi sıralama faktörü değildir ve hiç olmadı. Google ayrıca 2021’den itibaren AMP’yi Top Stories karuseli ve AMP ikonu gibi alanlardan kaldırdı. Sıralamayı etkileyen şey, AMP olsun olmasın sayfanın gerçek hızı ve kullanıcı deneyimidir.

AMP kullanmazsam Top Stories’e çıkabilir miyim?

Evet. Haziran 2021’den beri AMP olmayan, hızlı ve Core Web Vitals eşiklerini geçen sayfalar da Top Stories karuselinde görünebiliyor. AMP artık bu alan için bir ön koşul değil.

AMP’nin dezavantajları nelerdir?

Kendi JavaScript’inizi çalıştıramazsınız, tasarım özgürlüğünüz daralır, reklam ve analitik kısıtlanır ve çoğu zaman hem normal hem AMP sürümünü ayrı tutmanız gerektiği için bakım yükü artar. Bu sebeplerle özellikle e-ticaret ve etkileşimli siteler için uygun değildir.

WordPress’te AMP kurmalı mıyım?

Halihazırda Core Web Vitals’i geçiyorsanız çoğu durumda gerek yok. Resmi AMP eklentisi hala mevcut ve kararlı çalışsa da, hafif bir tema, optimize görseller, önbellek ve hızlı bir hosting çoğu zaman daha iyi sonuç verir; üstelik AMP’nin kısıtlamaları olmadan.

Sitemi AMP’siz nasıl hızlandırırım?

LiteSpeed/LSCache gibi hızlı bir sunucu altyapısı, görsellerin WebP/AVIF formatında servisi, kullanılmayan JavaScript’in temizlenmesi ve görsellere boyut tanımlayarak CLS’in önlenmesi en etkili yöntemlerdir. Sunucunuzun Türkiye’de olması da yerel ziyaretçiler için gecikmeyi düşürür.