BTK Nedir? Ne İş Yapar?

BTK nedir? sorusunun en kısa cevabı şudur: BTK, Türkiye’de telekomünikasyon ve elektronik haberleşme faaliyetlerini düzenlemek ve denetlemekle görevli bağımsız bir kamu kurumudur. Cep telefonu operatörlerinden internet servis sağlayıcılarına, alan adı yönetiminden posta hizmetlerine kadar geniş bir alanda kural koyar, lisans verir ve tüketici haklarını korur. Bu rehberde BTK’nın ne olduğunu, ne iş yaptığını, görev ve yetkilerini, .tr alan adı yönetimindeki rolünü ve BTK Akademi’yi güncel bilgilerle bir arada bulacaksınız.

BTK Nedir?

BTK, Türkiye’de telekomünikasyon sektörünü bütünüyle düzenlemek ve denetlemekle sorumludur ve ülkenin sektörel anlamda ilk düzenleyici kurumudur. Kurumun en temel görevlerinden biri, birden fazla işletmecinin faaliyet gösterdiği telekomünikasyon pazarında rekabet kurallarını düzenlemek ve adil bir rekabet ortamı sağlamaktır. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile ilişkili olarak çalışan bu kurum, kamu tüzel kişiliğine sahip olmasına rağmen idari ve mali açıdan özerk bir yapıdadır.

BTK, 27 Ocak 2000 tarihli ve 4502 sayılı kanunla önce “Telekomünikasyon Kurumu” adıyla kurulmuştur. 10 Kasım 2008 tarihli ve 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu ile kurumun adı bugün bildiğimiz haliyle Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu olarak değiştirilmiştir. Kurum ayrıca 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu kapsamında özel bütçeli bir kuruluş olarak faaliyet gösterir. 2016 yılında, daha önce ayrı bir yapı olan Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı kaldırılmış ve bu birimin tüm yetki ve görevleri BTK’ya devredilmiştir.

Kurumun karar organı, biri başkan olmak üzere toplam yedi üyeden oluşan Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulu’dur. Kurul Başkanı aynı zamanda kurumun başkanı ve en üst idari amiridir; başkan ve üyelerin görev süresi dört yıldır. Kurumun hizmet birimleri; başkan yardımcılıkları, daire başkanlıkları, hukuk müşavirlikleri ve müdürlüklerden oluşur.

BTK’nın Açılımı Nedir?

Türkiye’de bilişim ve telekomünikasyon alanında düzenleyici ve denetleyici olma sorumluluğunu taşıyan bu kurumun açılımı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’dur. Kısaca “BT” (Bilgi Teknolojileri) ve “K” (Kurum) ifadesinden gelen kısaltma, kurumun Türkiye Cumhuriyeti sınırları içindeki telefon, televizyon, telgraf, radyo, bilgisayar ve internet gibi tüm eski ve modern iletişim araçlarını kapsayan geniş görev alanını özetler. Kurum, bu araçları denetleyerek kullanıcıların yararına nitelikli ve güvenli bir iletişim ortamı sağlamayı amaçlar.

BTK Ne İş Yapar? Görev ve Yetkileri

Son yıllarda tüm dünyada bilişim ve haberleşme teknolojilerinde hatırı sayılır bir ilerleme yaşanmıştır ve bu ivme hızla devam etmektedir. İnsanların işine yarayan uygulama ve hizmetlerin geliştirilerek vatandaşlara sunulması BTK’nın öncelikli görevlerindendir. Bununla birlikte bilişim dünyasında bireylerin gizliliği ve güvenliği de doğrudan kurumun sorumluluğundadır.

BTK; gerçekleştirdiği analizler sonucunda çeşitli güvenlik faaliyetleri yürütür, gerekli gördüğü konularda tedbirler alır ve toplumu bilişim dünyasındaki riskler konusunda bilinçlendirir. Sanal ortamda kişilerin özgürlüklerine ve mahremiyetlerine yönelik tehditlerin önüne geçmek de kurumun temel sorumlulukları arasındadır. Kurumun başlıca görev ve yetkilerini aşağıdaki tabloda özetledik:

Devlete bağlı bir kurum olarak BTK; son kullanıcıyı korumak, vatandaşların eşit hizmet almasını sağlamak, şeffaf ve bilgilendirici hizmetin teminatı olmak ve abonelik sözleşmelerini düzenleyip denetlemek gibi sorumluluklar taşır. Telekomünikasyon hizmetlerinin standartlarının iyileştirilmesi de kurumun görev alanındadır. Tüketiciler, operatör ve hizmet sağlayıcılarla ilgili geri bildirimlerini BTK Tüketici Sitesi üzerinden iletebilir; ayrıca bu platform üzerinden adına kayıtlı cihazları da sorgulayabilir.

BTK ve .tr Alan Adları: TRABİS Dönemi

BTK’nın internet ekosisteminde en somut ve doğrudan rolü, .tr uzantılı alan adlarının yönetimidir. Türkiye’de “.tr” alan adları 1991’den itibaren uzun yıllar boyunca ODTÜ bünyesindeki nic.tr tarafından yönetiliyordu. 2018’de BTK ile ODTÜ arasında imzalanan protokolle bu yetki BTK’ya devredildi ve 14 Eylül 2022 tarihinde TRABİS (.tr Ağ Bilgi Sistemi) faaliyete geçti.

TRABİS ile birlikte .tr alan adı almanın kuralları köklü biçimde değişti. Öne çıkan yenilikler şunlardır:

• Kayıt kuruluşu zorunluluğu: .tr alan adları artık doğrudan değil, BTK tarafından akredite edilmiş kayıt kuruluşları (registrar) aracılığıyla alınır.
• Belgesiz tahsis: Daha önce bazı uzantılar için ticaret unvanı veya marka belgesi gerekiyordu; birçok uzantı artık belge şartı olmadan “ilk gelen alır” esasıyla tahsis edilebiliyor.
• Alan adı devri ve satışı: Eskiden alan adı yalnızca markasıyla birlikte devredilebiliyordu; TRABİS ile alan adlarının serbestçe devri ve satışı mümkün hale geldi.
• Uyuşmazlık çözümü: Alan adı anlaşmazlıkları için Uyuşmazlık Çözüm Hizmet Sağlayıcıları (UÇHS) mekanizması getirildi.

Bu noktada kurumsal bir markanın Türkiye’deki en güçlü dijital kimliği olan .com.tr ya da .tr alan adını güvenle alması için BTK akredite bir kayıt kuruluşuyla çalışması gerekir. Alastyr, BTK tarafından akredite edilmiş bir .TR kayıt kuruluşudur; .tr uzantılarını ücretsiz WHOIS gizleme seçeneğiyle güvenle sunar. Markanıza uygun uzantıyı alan adı sorgulama ekranından anında kontrol edebilir, kaydınızı WHOIS sorgulama ile doğrulayabilirsiniz.

BTK Etkinlikleri

Dünyada yaşanan teknolojik gelişmelere karşı duyarlı bir yaklaşım benimseyen BTK, küresel ölçekteki teknolojileri yakından takip eder. Bu anlayışa sahip nitelikli ve uzman insan kaynağını yetiştirmek için düzenlenen BTK etkinlik ve eğitimleri, Türkiye’de bilişim ve telekomünikasyon alanında verimli çalışmalar yürütülmesi açısından önemlidir. Bu etkinliklere robotik kodlama eğitimleri ve hackathon maratonları örnek gösterilebilir.

BTK Akademi Nedir?

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, hem ulusal hem de küresel teknolojik gelişmelere karşı duyarlılığı doğrultusunda bilişim dünyasına nitelikli bireyler kazandırmak için çalışmalar yürütür. Bu çalışmaları çağımızın gelişen teknolojik ihtiyaçlarına uyum sağlayarak gerçekleştiren BTK, sürekli yenilikçi olmayı ve yeni nesil zihinler yetiştirmeyi kendisine görev edinmiştir.

Bu ilke doğrultusunda kurum, BTK Akademi adı verilen ücretsiz eğitim platformunu hayata geçirmiştir. Ülkenin bilişim sektörüne nitelikli katkı sağlamayı hedefleyen BTK Akademi, kurulduğu günden bu yana itibarlı ve güvenilir bir eğitim imkanı sunarak bilişimci adayları için geçerli bir eğitim merkezi haline gelmiştir.

BTK Akademi’de Hangi Eğitimler Var?

Dijital eğitim platformundan katılımcılar; başlangıç, orta, ileri ya da herkes için seviye seçeneklerinden birini tercih ederek eğitim alabilir. BTK Akademi’de PHP, Python, JavaScript, SQL, Big Data, Blockchain, algoritma tasarımı, 5G ve siber güvenlik gibi konularda dijital eğitimler bulunur. Yazılım dışında proje yönetimi ve liderlik kategorilerinde de içerikler mevcuttur. Eğitimler Türkçe ve İngilizce dil seçenekleriyle sunulur.

BTK Akademi Başvurusu Nasıl Yapılır?

BTK Akademi, sunduğu eğitim imkanlarını dijital platformlar aracılığıyla Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına ulaştırır. Eğitim almak isteyen kullanıcılar BTK Akademi adresi üzerinden platforma giriş yapabilir; ayrıca e-Devlet üzerinden T.C. kimlik numaranızla güvenli biçimde başvuru gerçekleştirebilirsiniz. Platformdaki eğitim kataloğundan tüm ders başlıklarını görebilir ve dilediğiniz eğitim için başvurunuzu tamamlayabilirsiniz. BTK Akademi’ye 16 yaşından büyük herkes başvurabilir ve içeriklerin büyük bölümü ücretsizdir.

BTK’ya Nasıl Ulaşılır?

BTK aracılığıyla vatandaşlar; Güvenli İnternet, yurt dışından getirilen cihazlar, IMEI sorgulama, kayıp ve çalıntı işlemleri, kişisel verilerin korunması, engelsiz erişim ve baz istasyonları gibi konularda bilgi alabilir. Her türlü soru ve destek talebi için BTK Bilgi ve İhbar Merkezi’nin 120 numaralı telefonuna ulaşabilirsiniz. Ayrıca kurumun resmi internet sitesi ve tüketici portalı üzerinden çevrim içi başvuru yapmak da mümkündür.

Sıkça Sorulan Sorular

BTK’nın açılımı nedir?

BTK’nın açılımı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’dur. Türkiye’de telekomünikasyon, internet ve elektronik haberleşme sektörünü düzenleyen ve denetleyen bağımsız kamu kurumudur.

BTK ne zaman kuruldu?

Kurum, 27 Ocak 2000 tarihli 4502 sayılı kanunla önce Telekomünikasyon Kurumu adıyla kuruldu. 10 Kasım 2008 tarihli 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu ile adı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu olarak değiştirildi.

BTK hangi bakanlığa bağlıdır?

BTK, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile ilişkili bir kurumdur. Kamu tüzel kişiliğine sahip olmakla birlikte idari ve mali açıdan özerk bir yapıdadır.

BTK ne iş yapar?

BTK; operatörlere lisans verir, rekabeti düzenler, tüketici haklarını korur, güvenli internet ve kişisel veri güvenliği konularında düzenleme yapar, IMEI kayıt işlemlerini yürütür ve .tr alan adlarını yönetir.

.tr alan adını kim yönetir?

.tr uzantılı alan adları, 14 Eylül 2022’den bu yana BTK’nın işlettiği TRABİS sistemi üzerinden yönetilir. Alan adları, BTK tarafından akredite edilmiş kayıt kuruluşları aracılığıyla alınır.

.tr alan adı almak için ne gerekir?

TRABİS ile birlikte birçok .tr uzantısı belge şartı olmadan, ilk gelen alır esasıyla tahsis edilebiliyor. Kaydı BTK akredite bir kayıt kuruluşu üzerinden yapmanız gerekir. Alastyr, BTK akredite bir .TR kayıt kuruluşu olarak bu hizmeti sunar.

BTK Akademi ücretsiz mi?

Evet. BTK Akademi eğitimlerinin büyük bölümü ücretsizdir ve 16 yaşından büyük herkes başvurabilir. Platformda yazılım, siber güvenlik, proje yönetimi ve liderlik gibi alanlarda eğitimler bulunur.

BTK Akademi başvurusu nasıl yapılır?

BTK Akademi’ye platformun internet sitesi üzerinden veya e-Devlet aracılığıyla T.C. kimlik numaranızla başvurabilirsiniz. Eğitim kataloğundan istediğiniz dersi seçip başvurunuzu tamamlayabilirsiniz.

BTK’ya nasıl şikayet veya başvuru yapılır?

Operatör ve hizmet sağlayıcılarla ilgili şikayetlerinizi BTK Tüketici Sitesi üzerinden iletebilir, destek için BTK Bilgi ve İhbar Merkezi’nin 120 numaralı telefonunu arayabilirsiniz.