Makale Başlıkları
Kısaca
Domain registrar, yetkili otorite (.tr için TRABİS, gTLD’ler için ICANN) adına alan adı tescili, yenileme, transfer ve DNS yönetimi yapan akrediteli firmadır. Doğru registrar seçimi fiyat, güvenlik ve destek açısından uzun vadede fark yaratır; istediğiniz zaman EPP (Auth) kodu ile başka bir akrediteli firmaya geçebilirsiniz.
- Registrar; tescil/yenileme, EPP ile transfer, DNS ve nameserver yönetimi, WHOIS gizleme ve transfer kilidini tek panelde sunar.
- İyi registrar ölçütleri: akreditasyon, şeffaf yenileme fiyatı, ücretsiz DNS/WHOIS servisleri ve 7/24 yerel destek.
- .tr uzantıları TRABİS, .com/.net gibi gTLD’ler ICANN akreditasyonu gerektirir; ikisini de sunan yerli firma avantajlıdır.
- Registrar değiştirmek mümkündür; transferde alan adına genelde 1 yıl eklenir ve nameserver korundukça site kesintisiz çalışır.
- Yeni tescil veya transfer sonrası ICANN’in 60 günlük kilidi olduğundan taşımayı önceden planlamak gerekir.
Domain registrar (alan adı kayıt firması), ICANN veya ilgili otorite (Türkiye için TRABİS) tarafından yetkilendirilmiş; alan adı tescil, yenileme, transfer ve yönetim hizmeti sunan kuruluştur. İstediğiniz domaini bir registrar üzerinden tescil eder, DNS ayarlarını yapar ve gerektiğinde başka bir firmaya taşırsınız. Doğru registrar seçimi; fiyat, güvenlik ve destek açısından uzun vadede büyük fark yaratır. Yanlış seçim ise gizli yenileme ücretleri, çözülemeyen DNS sorunları ve en kötüsü alan adının süresi dolduğunda kaybedilmesi gibi risklerle sonuçlanabilir.
Alan adınızı güvenilir ve akrediteli bir firmadan almak, hem marka güvenliği hem de sorunsuz yönetim için kritik öneme sahiptir. İstediğiniz adın müsaitliğini domain sorgulama ekranından kontrol edebilirsiniz.
Domain Registrar Ne İş Yapar?
Bir registrar’ın temel görevi, alan adınızı ilgili kayıt otoritesi nezdinde tescil etmek ve o kaydı ömrü boyunca yönetmektir. Uygulamada bu, birbirine bağlı birkaç sorumluluğu kapsar:
- Tescil ve yenileme: Alan adınızı otorite kayıt veritabanına (registry) işler ve süresi dolmadan yenilemenizi sağlar. ICANN kurallarına göre bir gTLD, tek seferde en az 1 en fazla 10 yıllığına tescil edilebilir; .tr uzantıları ise en az 1, en fazla 5 yıllık dönemlerle tahsis edilir.
- DNS ve nameserver yönetimi: A, AAAA, CNAME, MX, TXT ve SPF/DKIM gibi kayıtları düzenlemenizi; alan adını hosting’inize, e-postanıza veya harici servislere yönlendirmenizi sağlar.
- Transfer (taşıma): EPP (Auth) kodu üreterek alan adınızı başka bir akrediteli firmaya taşımanıza aracılık eder.
- Güvenlik servisleri: Transfer kilidi (registrar lock), WHOIS gizleme ve DNSSEC gibi katmanlarla alan adınızı yetkisiz taşıma ve manipülasyona karşı korur.
- WHOIS/kayıt bilgisi yönetimi: Tescil sahibi, yönetici ve teknik iletişim bilgilerini güncel tutar; bu bilgiler alan adının hukuki sahipliğinin kanıtıdır.
Burada sık karıştırılan iki kavramı ayırmakta fayda var: registry bir uzantının merkezi veritabanını işleten kuruluştur (örneğin .com için Verisign, .tr için BTK/TRABİS), registrar ise sizinle registry arasındaki yetkili satış ve yönetim aracısıdır. Siz her zaman bir registrar ile muhatap olursunuz.
Registrar, Registry ve Reseller Farkı
Alan adı ekosistemindeki rolleri netleştirmek, kiminle çalıştığınızı ve sorun çıktığında kime başvuracağınızı bilmenizi sağlar.
| Rol | Görevi | Örnek |
|---|---|---|
| Registry | Bir uzantının (TLD) tek merkezi veritabanını işletir, tescil kurallarını belirler | .com → Verisign, .tr → BTK / TRABİS |
| Registrar | Registry tarafından akredite edilmiş; son kullanıcıya tescil, yönetim ve transfer hizmeti verir | ICANN ve TRABİS akrediteli firmalar |
| Reseller (bayi) | Bir registrar’ın altında, onun altyapısıyla satış yapan aracıdır; akreditasyonu kendine ait değildir | Hosting bayileri |
Reseller üzerinden alım yaparken dikkat edilmesi gereken nokta şudur: sorun çıktığında kaydınız aslında arka plandaki akrediteli registrar’a bağlıdır. Bu yüzden doğrudan akrediteli bir kuruluşla çalışmak, süreçleri daha şeffaf ve hızlı kılar.
İyi Bir Registrar’da Aranması Gerekenler
En önemli kriter akreditasyondur: .tr uzantıları için TRABİS akreditasyonu, gTLD’ler için ICANN yetkisi aranmalıdır. Ancak akreditasyon tek başına yeterli değildir; aşağıdaki başlıklar uzun vadeli memnuniyeti belirler:
Şeffaf ve öngörülebilir fiyat
İlk yıl indiriminin cazip olması yanıltıcı olabilir. Asıl bakmanız gereken yenileme fiyatıdır; çünkü bir alan adını yıllarca elinizde tutarsınız. Transfer, WHOIS gizleme veya DNS yönetimi için ayrıca ücret alınıp alınmadığını da baştan sorun.
Ücretsiz temel servisler
DNS yönetimi, e-posta/URL yönlendirme, transfer kilidi ve WHOIS gizleme gibi hizmetler günümüzde standart kabul edilmelidir. Bunların ek paket olarak satılması, gerçek maliyeti yükseltir.
Güçlü ve yerel 7/24 destek
Bir DNS hatası ya da acil yönlendirme ihtiyacında dakikalar önemlidir. Türkçe, kesintisiz ve deneyimli bir destek ekibi, özellikle e-ticaret ve kurumsal siteler için kritik bir güvencedir.
Tek panelde bütünleşik yönetim
Domain, hosting, e-posta ve SSL sertifikanızı aynı panelden yönetmek; tek fatura, tek destek noktası ve daha az teknik sürtünme demektir. Örneğin DNS’i registrar’da tutup hosting’i başka yerde barındırmak da mümkündür, ancak her şeyin tek yerde olması özellikle daha az teknik ekipler için hataları azaltır.
.tr Alan Adı Almak: TRABİS Süreci
Türkiye’ye özel uzantılar (.com.tr, .tr, .org.tr vb.) TRABİS (Türkiye Alan Adı Bilgi Sistemi) çatısı altında yönetilir. TRABİS, 14 Eylül 2022’den bu yana BTK tarafından işletilmektedir ve başvurular akredite kayıt operatörleri (registrar) aracılığıyla değerlendirilir. .tr tarafında iki tahsis yöntemi vardır:
- Belgesiz tahsis: “İlk gelen ilk alır” kuralı geçerlidir; çoğu genel .tr uzantısı için belge gerekmez.
- Belgeli tahsis: İlgili belgelerin kayıt kuruluşuna sunulup TRABİS’e iletilmesiyle yapılan tahsislerdir.
Ayrıca TAKIL (Tahsise Kısıtlı Alan Adları) diye bilinen; şehir isimleri, tarihi-kültürel değerler ve “banka, finans, bakanlık” gibi kullanıcıyı yanıltabilecek adlardan oluşan bir liste vardır. Almak istediğiniz .tr alan adı bu listedeyse, kayıt operatörü sizden belge talep etme hakkına sahiptir. Bu yapı, .tr uzantılarında güvenliği ve marka bütünlüğünü artırır; ancak sürecin doğru yürütülmesi için deneyimli bir yerli operatörle çalışmak önemlidir.
Türkiye’de Domain Registrar Seçimi
Türkiye’de faaliyet gösteren, TRABİS akrediteli ve kendi altyapısına sahip bir firma; hem .tr uzantılarında hem global uzantılarda avantaj sağlar. Yerel destek, Türkçe süreç, TL ile ödeme ve veri yerelliği gibi faktörler özellikle kurumsal kullanıcılar için belirleyicidir. Alastyr; 2002’den bu yana hizmet veren, %100 Türk sermayeli, BTK akrediteli bir .TR kayıt kuruluşudur ve yaklaşık 50 bin alan adı ile 45 binden fazla hosting hesabını yönetir. Alan adı yönetimini, İzmir’deki kendine ait veri merkezinde barındırdığı hosting ve e-posta altyapısıyla aynı panelde birleştirir; ücretsiz WHOIS gizleme, ücretsiz SSL ve 7/24 Türkçe destek standart olarak sunulur.
Registrar Değiştirmek (Transfer) Mümkün mü?
Evet. Mevcut registrar’ınızdan memnun değilseniz, alan adınızı EPP (Auth) kodu ile başka bir akrediteli firmaya transfer edebilirsiniz. Sürecin temel adımları şunlardır:
- Transfer kilidini kaldırın: Mevcut registrar panelinden “registrar lock” özelliğini kapatın.
- EPP/Auth kodunu alın: ICANN kurallarına göre registrar bu kodu meşru sahibinden gizleyemez ve talep üzerine (genelde 5 gün içinde) vermek zorundadır.
- Yeni firmada transfer başlatın: Kodu girerek talebi oluşturun; onay e-postasını teyit edin.
- Süreyi bekleyin: gTLD transferleri genelde 5-7 gün içinde tamamlanır ve çoğu durumda alan adının süresine 1 yıl eklenir.
Önemli bir uyarı: ICANN, yeni tescil veya yakın zamanda yapılmış bir transfer sonrasında 60 günlük bir transfer kilidi uygular. Bu kilit hiçbir registrar tarafından kaldırılamaz; bu yüzden yeni aldığınız bir alan adını hemen taşımayı planlamayın. Ayrıca nameserver ayarlarınızı transfer sırasında koruduğunuz sürece siteniz ve e-postanız kesintisiz çalışmaya devam eder.
Sık Yapılan Hatalar ve Kaçınma Yolları
| Hata | Sonucu | Çözüm |
|---|---|---|
| Sadece ilk yıl fiyatına bakmak | Yenilemede beklenmedik yüksek ücret | Yenileme fiyatını baştan teyit edin |
| Otomatik yenilemeyi kapalı unutmak | Süre dolunca alan adı kaybı / geri alım (redemption) ücreti | Otomatik yenileme + hatırlatma aktif tutun |
| WHOIS bilgisini eksik/hatalı girmek | Doğrulama sorunları, tescilin askıya alınması | Güncel ve doğru iletişim bilgisi kullanın |
| Transfer kilidini açık bırakmayı beklemek | Yetkisiz taşıma riski | Aktif olarak taşımadığınız sürece kilidi açık (locked) tutun |
| Reseller’ı akrediteli firma sanmak | Sorun çıktığında yetki/erişim karmaşası | Doğrudan akrediteli registrar tercih edin |
Sıkça Sorulan Sorular
Domain registrar ile registry arasındaki fark nedir?
Registry bir uzantının (örneğin .com veya .tr) merkezi veritabanını işleten kuruluştur; registrar ise sizinle registry arasındaki yetkili satış ve yönetim aracısıdır. Son kullanıcı olarak siz her zaman bir registrar ile muhatap olursunuz.
Registrar ile hosting firması aynı olmak zorunda mı?
Hayır, zorunlu değildir. Ancak domain, hosting, e-posta ve SSL’i tek firmada toplamak; tek panel, tek fatura ve tek destek noktası sayesinde yönetimi ciddi ölçüde kolaylaştırır.
Domainimi başka bir firmaya transfer edebilir miyim?
Evet. Transfer kilidini kaldırıp EPP (Auth) kodunu aldıktan sonra alan adınızı başka bir akrediteli firmaya taşıyabilirsiniz. gTLD transferlerinde genellikle alan adının süresine 1 yıl eklenir.
EPP (Auth) kodu nedir?
EPP kodu, alan adınızın transfer parolasıdır; genelde 8-16 karakterlik benzersiz bir dizidir. Mevcut registrar’ınız bu kodu meşru sahibinden gizleyemez ve talep üzerine (genellikle 5 gün içinde) vermek zorundadır.
Yeni aldığım domaini hemen taşıyabilir miyim?
Hayır. ICANN kuralları gereği yeni tescil veya yakın zamanda yapılmış transfer sonrası 60 günlük bir transfer kilidi uygulanır. Bu süre içinde alan adı başka bir firmaya taşınamaz.
En iyi registrar nasıl seçilir?
Akreditasyon (TRABİS ve/veya ICANN), şeffaf yenileme fiyatı, ücretsiz DNS/WHOIS servisleri ve güçlü 7/24 yerel destek en önemli kriterlerdir. Tek panelde bütünleşik yönetim de büyük avantaj sağlar.
TRABİS akreditasyonu neden önemli?
.tr uzantılarının yetkili, güvenli ve resmi biçimde tescil edilebilmesi için gereklidir. TRABİS, 2022’den bu yana BTK tarafından işletilir ve .tr başvuruları yalnızca akredite kayıt kuruluşları üzerinden değerlendirilir.
.tr alan adı almak için belge gerekir mi?
Çoğu genel .tr uzantısı “ilk gelen ilk alır” kuralıyla belgesiz tahsis edilir. Ancak TAKIL listesindeki şehir, kurum veya finans içerikli adlarda kayıt operatörü belge talep edebilir.
Domain ve hosting’i aynı yerden almak avantajlı mı?
Evet. Tek panel, tek fatura ve tek destek noktası; DNS ve yönlendirme hatalarını azaltır ve yönetimi büyük ölçüde kolaylaştırır.
BTK Akrediteli Domain Tescili
Şeffaf yenileme fiyatı, ücretsiz DNS ve WHOIS gizleme, 7/24 Türkçe destek ile alan adınızı Alastyr’da tescil edin; domain, hosting ve SSL tek panelde.
