Domain Yönetimi | Alan Adı Yönetiminde Kullanılan Tüm Özellikler

Domain yönetimi, bir alan adına sahip olduktan sonra işin asıl başlayan kısmıdır. Çoğu kullanıcı alan adını satın alır ve burada iş bittiğini sanır; oysa sitenizin açılması, e-postalarınızın gelip gitmesi, alt alan adlarının yönlendirilmesi ve güvenliğin sağlanması tamamen alan adı yönetiminde yaptığınız ayarlara bağlıdır. Bu rehberde WHOIS gizlemeden DNS kayıtlarına, domain yönlendirmeden EPP koduyla transfer sürecine kadar alan adı yönetiminde kullanılan tüm özellikleri tek tek, somut örneklerle ele alıyoruz.

İnternet ortamının gün geçtikçe gelişmesiyle birlikte, eskiden fiziksel olarak yapılan birçok işlem artık sanal ortamda yapılır hale geldi. Bu durum hem bireyleri hem işletmeleri kendi dijital varlıklarını oluşturmaya yöneltti. Bu dijital varlığın temel taşı ise alan adıdır. Peki domain nedir, ne işe yarar ve bir alan adını gerçekten verimli kullanmak için hangi ayarları bilmeniz gerekir? Aşağıdan adım adım ilerleyelim.

Domain Nedir?

Domain (alan adı), web siteleri için seçilen, insan tarafından kolayca hatırlanan adlandırma yöntemidir. Teknik olarak her sunucunun bir IP adresi vardır; ancak 192.0.2.45 gibi sayı dizilerini akılda tutmak zordur. İşte domain, bu IP adreslerinin yerine geçen, akılda kalıcı bir takma addır. Seçtiğiniz ismin .com, .org, .net veya .com.tr gibi bir uzantı (TLD) ile birleştirilmesiyle benzersiz bir alan adı oluşur. Aynı alan adı aynı anda iki farklı siteye ait olamaz; bu, dünya çapında tekil bir kayıt sistemiyle garanti altına alınır.

Ziyaretçiler tarayıcıya alan adınızı yazdığında devreye DNS (Domain Name System) girer. DNS, girilen domaini ilgili sunucunun IP adresine çevirir ve ziyaretçi sitenizin barındırıldığı sunucuya ulaşır. Bu işlem birçok adımdan geçmesine rağmen genellikle birkaç milisaniyede tamamlanır. Yani domain yönetimi, aslında bu çevirinin nereye, nasıl yapılacağını sizin belirlemenizdir.

Alan Adı Yönetiminde Kullanılan Temel Özellikler

Bir alan adını kayıt ettirdikten sonra kontrol panelinizde karşınıza birçok ayar çıkar. Aşağıdaki tablo, en sık kullanılan özellikleri ve ne işe yaradıklarını bir bakışta özetliyor:

Domain WHOIS Gizleme Nedir?

Bir alan adı satın alırken ad, soyad, adres, telefon ve e-posta gibi iletişim bilgilerinizi kayıt kuruluşuna vermeniz gerekir. Bu bilgiler kayıt veritabanında saklanır ve WHOIS sorgulaması yapıldığında herkese açık görünebilir. Sahip olduğunuz alan adının WHOIS kaydına bakan biri, kim olduğunuzu ve nasıl ulaşılacağınızı öğrenebilir. Bu da spam, dolandırıcılık ve istenmeyen pazarlama aramalarının kapısını aralar.

WHOIS gizleme (whois koruma / privacy protection) tam da bunu çözer: kişisel bilgileriniz, kayıt kuruluşunun jenerik iletişim bilgileriyle değiştirilir, sizin verileriniz sorgularda gizlenir. Böylece alan adının sahibi yine siz olursunuz ama dışarıdan kim olduğunuz görünmez. İşlem genellikle kontrol paneliniz üzerinden tek tıkla açılır; sonrasında bir WHOIS sorgusu yaparak bilgilerin gerçekten gizlendiğini doğrulayabilirsiniz. Alastyr”da alan adı kaydeden müşteriler için WHOIS gizleme ücretsiz sunulur; gizliliği korumak için ekstra bir maliyet ödemenize gerek kalmaz.

Şimdi Uygun Bir .COM Domain Sorgula ve Kaydet

DNS Kayıtları: Alan Adı Yönetiminin Kalbi

DNS yönetimi, alan adı yönetiminin en kritik bölümüdür çünkü sitenizin ve e-postanızın nereye yönleneceğini buradaki kayıtlar belirler. Aşağıda en sık kullandığınız kayıt türlerini tek tek açıyoruz.

A ve AAAA Kaydı

A kaydı (Address Record), alan adınızı bir IPv4 adresine bağlar; örneğin ornek.com yazıldığında ziyaretçinin hangi sunucuya ulaşacağını söyler. Her sitenin en az bir A kaydına ihtiyacı vardır. AAAA kaydı ise aynı işi yeni nesil IPv6 adresleri için yapar. IPv6 kullanımı her geçen gün yaygınlaştı için modern çözümleyiciler her iki kaydı da sorgular. A kaydı eklemek için müşteri panelinde DNS ayarlarına girip kayıt türünü A olarak seçer, alan adı (veya alt alan adı) ile hedef IP adresini girersiniz.

CNAME Kaydı

CNAME (Canonical Name) kaydı, bir alt alan adını başka bir alan adına takma ad olarak bağlar. Örneğin www.ornek.com adresini ornek.com adına yönlendirmek için kullanılır. Önemli bir kural: ana alan adının (kök/apex) kendisine CNAME atanamaz; bu, DNS protokolünün bir sınırlamasıdır. Apex için A kaydı kullanılır.

MX Kaydı

MX kaydı (Mail Exchanger), alan adınıza gelen e-postaların hangi mail sunucusuna yönlendirileceğini belirleyen DNS kaydıdır. Bir e-posta gönderildiğinde, gönderen sunucu önce alıcı alan adının MX kaydına bakar ve en yüksek öncelikli (en düşük sayısal değerli) sunucuya teslim etmeye çalışır. Birden fazla MX kaydı tanımlayarak öncelik (priority) sırası belirleyebilirsiniz; ilk sunucu yanıt vermezse e-posta bir sonraki yedek sunucuya yönlendirilir. Bu sayede e-posta trafiğiniz kesintiye uğramaz. Kurumsal e-posta çözümleri için e-posta hosting hizmetimizi inceleyebilirsiniz.

TXT Kaydı ve E-posta Güvenliği (SPF, DKIM, DMARC)

TXT kaydı, alan adınıza metin tabanlı bilgi eklemenizi sağlar ve günümüzde en çok e-posta güvenliği için kullanılır. SPF, DKIM ve DMARC”ın ayrı bir kayıt türü yoktur; hepsi TXT kaydı olarak tutulur:

• SPF (Sender Policy Framework): Alan adınız adına hangi sunucuların e-posta gönderebileceğini belirler. Sahte gönderici (spoofing) saldırılarını engellemeye yardımcı olur.
• DKIM (DomainKeys Identified Mail): Giden e-postaları dijital olarak imzalar. Açık anahtar TXT kaydı olarak yayınlanır; alıcı sunucu imzayı doğrulayarak e-postanın yolda değiştirilmediğini teyit eder.
• DMARC: SPF ve DKIM”i bir politika ile birleştirir; doğrulamayı geçemeyen e-postalara ne yapılacağını (reddet/karantina) söyler ve raporlama sağlar.

Bu üç kaydın doğru yapılandırılması, e-postalarınızın spam klasörüne düşmemesini ve alan adınızla kimse adınıza sahte e-posta göndermemesini sağlar. Alastyr”ın kendi geliştirdiği mail altyapısı KVKK uyumludur ve sektörün en yüksek inbox (gelen kutusuna ulaşma) oranlarından biriyle çalışır.

Domain Yönlendirme Ne İşe Yarar?

Domain yönlendirme, bir adrese gelen ziyaretçileri ve arama motorlarını otomatik olarak başka bir adrese taşıma işlemidir. En yaygın iki tür şudur:

301 yönlendirmesi SEO açısından önemlidir: eski URL”in (URL1) sahip olduğu bağlantı değerini yeni URL”e (URL2) taşır. Google, kalıcı yönlendirme gördüğünde URL1”i URL2 olarak algılar ve eski adresteki sıralama gücünün büyük bölümünü yeni adrese aktarır. Bu nedenle marka değişikliği, alan adı taşıması veya site yapısını güncelleme gibi durumlarda 301 tercih edilir.

Domain Park Sayfası Nedir?

Domain park etme (domain parking), henüz aktif olarak kullanılmayan bir alan adını geçici bir sayfayla değerlendirme yöntemidir. Birkaç amaçla yapılır:

• İlerideki bir proje için alınan alan adını saklamak ve “rezerve” göstermek.
• Bir projenin yakında yayına gireceğini ziyaretçilere bildirmek.
• Trafik çeken bir alan adından reklam yoluyla gelir elde etmek.

Yapım Aşamasında Sayfası

Web siteniz kuruluyor, yenileniyor veya bakıma alındığında ziyaretçi kaybetmemek için tek sayfalık bir “yapım aşamasında” (coming soon) sayfası yayınlamak iyi bir uygulamadır. Bu sayfa hazır bir HTML dosyası olarak sunucunun ana dizinine yüklenir ve site hazır olana kadar gösterilir. Etkili bir yapım aşamasında sayfasında şu unsurlar bulunmalıdır:

• Site sahibine ulaşılabilecek bir iletişim adresi veya iletişim formu.
• Marka kimliğini yansıtan, sade ve göze hoş gelen bir görsel.
• Sitenin açılacağı tarihi gösteren bir geri sayım sayacı.
• Ziyaretçileri bilgilendiren kısa bir açıklama metni.

Alan Adı Transfer Kilidi

Transfer kilidi (registrar lock / transfer lock), alan adınızın sizin izniniz olmadan başka bir firmaya transfer edilmesini engelleyen bir güvenlik önlemidir. Kilit aktifken alan adı transferi başlatılamaz. Alan adınızı başka bir kuruluşa taşımak istediğinizde bu kilidi geçici olarak kapatmanız gerekir. Kilit kapatılmazsa, doğru EPP kodu girilse bile transfer işlemi tamamlanamaz. Bu basit ama etkili katman, alan adı hırsızlığına (domain hijacking) karşı önemli bir koruma sağlar.

Transfer Kodu (EPP / Auth Kodu)

EPP kodu (Extensible Provisioning Protocol kodu; auth code, authorization code veya transfer key olarak da bilinir), alan adınızın transfer şifresidir. Genellikle 8-16 karakterlik benzersiz bir dizidir ve mevcut kayıt kuruluşunuz tarafından üretilir. Bir alan adını başka bir firmaya taşımak istediğinizde, yeni firmaya bu kodu vermeniz gerekir; kod olmadan transfer gerçekleşemez. EPP kodunu genellikle müşteri panelinizden tek tıkla alabilirsiniz.

Burada bilinmesi gereken önemli bir kural daha var: ICANN politikaları gereği, bir alan adının yeni kaydı yapıldıktan veya bir firmadan diğerine transfer edildikten sonra 60 günlük bir transfer kilidi uygulanır. Bu süre dolmadan alan adı tekrar başka bir firmaya transfer edilemez. Kayıt sahibi (registrant) bilgileri değiştirildiğinde de benzer bir koruma devreye girer. Bu nedenle yeni aldığınız bir alan adını hemen başka yere taşımaya çalışmayın; önce bu sürenin geçmesi gerekir.

.tr uzantılı alan adlarında (örneğin .com.tr, .org.tr) transfer süreci gTLD”lerden biraz farklıdır. Bu uzantılarda transfer EPP koduyla değil, ilgili matbu evrak formunun doldurulup gönderilmesiyle yapılır. Form teslim edildikten sonra transfer işlemi genellikle 1 ila 3 iş günü içinde tamamlanır. Alastyr, BTK akredite bir .TR kayıt kuruluşu olduğu için .tr alan adı işlemlerinizi doğrudan, aracı olmadan yürütebilir.

Alan Adınızı Güvende ve Verimli Tutmak İçin İpuçları

• Yenileme tarihini takip edin: Süresi dolan alan adı önce askıya alınır, sonra serbest bırakılır. Otomatik yenilemeyi açmak, alan adınızı kaybetme riskini ortadan kaldırır.
• İki katmanlı güvenliği açın: Transfer kilidi + hesap erişiminde güçlü parola, alan adı hırsızlığının önüne geçer.
• WHOIS gizlemeyi kullanın: Kişisel verilerinizi sorgulardan gizleyerek spam ve sosyal mühendislik saldırılarını azaltın.
• SPF, DKIM, DMARC kurun: E-posta güvenliği kayıtlarını eksiksiz yapılandırın; hem teslim edilebilirlik artar hem de alan adınız adına sahte e-posta gönderilmesi zorlaşır.
• DNS değişikliklerinde sabır gösterin: Yaptığınız DNS değişiklikleri (propagasyon) dünya genelinde tam yansıyana kadar birkaç saat sürebilir.

Alastyr Teknoloji; alan adı, web hosting, bulut sunucu ve veri merkezi hizmetlerini, İzmir”deki kendi veri merkezinden, 2002”den bu yana sunduğu deneyimle bir arada veriyor. Alan adı yönetiminin tüm ayarlarını tek panelden, Türkçe arayüz ve 7/24 Türkçe destekle yönetebilir; ücretsiz SSL, ücretsiz WHOIS gizleme ve günlük yedekleme avantajlarından yararlanabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Domain yönetimi nedir?

Domain yönetimi, bir alan adını kayıt ettirdikten sonra DNS kayıtları (A, AAAA, CNAME, MX, TXT), yönlendirme, WHOIS gizleme, transfer kilidi ve EPP kodu gibi ayarları kontrol paneli üzerinden düzenleme sürecidir. Sitenizin ve e-postanızın nereye yönleneceğini ve güvenliğini bu ayarlar belirler.

A kaydı ile CNAME kaydı arasındaki fark nedir?

A kaydı alan adını doğrudan bir IP adresine bağlar (IPv6 için AAAA). CNAME kaydı ise bir alt alan adını başka bir alan adına takma ad olarak bağlar. Ana alan adının (apex/kök) kendisine CNAME atanamaz; orada A kaydı kullanılır.

MX kaydı ne işe yarar?

MX kaydı, alan adınıza gelen e-postaların hangi mail sunucusuna teslim edileceğini belirler. Birden fazla MX kaydı tanımlayıp öncelik vererek yedekleme sağlayabilirsiniz; ilk sunucu yanıt vermezse e-posta bir sonraki sunucuya yönlendirilir.

SPF, DKIM ve DMARC nedir ve neden gereklidir?

Bu üç kayıt da TXT kaydı olarak tutulur ve e-posta güvenliğini sağlar. SPF hangi sunucuların sizin adınıza e-posta gönderebileceğini belirler, DKIM giden e-postaları imzalar, DMARC ise doğrulamayı geçemeyen e-postalar için politika ve raporlama sağlar. Birlikte spam ve sahte e-postaları engeller, teslim edilebilirliği artırır.

WHOIS gizleme ücretsiz mi?

Sağlayıcıdan sağlayıcıya değişir. Alastyr”da alan adı kaydeden müşteriler için WHOIS gizleme ücretsiz sunulur; kişisel iletişim bilgileriniz WHOIS sorgularında gizlenir ve spam riski azalır.

EPP kodu nedir, nereden alınır?

EPP kodu (auth code), alan adınızın transfer şifresidir; genellikle 8-16 karakterlik benzersiz bir dizidir. Bir alan adını başka firmaya taşırken gereklidir ve mevcut kayıt kuruluşunuzun müşteri panelinden alınır. Kod olmadan transfer yapılamaz.

Yeni aldığım alan adını neden hemen transfer edemiyorum?

ICANN politikaları gereği, bir alan adı yeni kaydedildikten veya bir firmadan diğerine transfer edildikten sonra 60 günlük bir transfer kilidi uygulanır. Bu süre dolmadan alan adı tekrar başka bir firmaya transfer edilemez.

.tr uzantılı alan adları nasıl transfer edilir?

.tr uzantılı alan adlarında (örneğin .com.tr) transfer EPP koduyla değil, ilgili matbu evrak formunun doldurulup gönderilmesiyle yapılır. Form teslim edildikten sonra işlem genellikle 1 ila 3 iş günü içinde tamamlanır.

DNS değişikliği yaptıktan sonra ne kadar sürede aktif olur?

DNS değişiklikleri dünya genelindeki sunuculara yansıyana (propagasyon) kadar birkaç dakikadan birkaç saate kadar sürebilir; bazen 24-48 saati bulabilir. Kaydın TTL değeri bu süreyi etkiler. Değişiklik sonrası sabırlı olmak gerekir.