Whois Sorgulama Nasıl Yapılır? Whois Bilgilerinden Hangi Bilgilere Ulaşılır?

Whois sorgulama, bir alan adının kayıt bilgilerini halka açık veritabanından görüntüleme işlemidir. Bir whois sorgusu; domainin kayıt kuruluşunu (registrar), ilk tescil tarihini, bitiş tarihini, güncel durumunu (status) ve isim sunucularını gösterir. Sorgulama ücretsizdir ve program kurmayı gerektirmez: bir whois sayfasına alan adını uzantısıyla yazıp Sorgula demeniz yeterlidir. Alan adları için whois, bir nevi “tapu kaydı” gibidir.

Bir domaini satın almadan önce, bir markanın size ait olup olmadığını teyit ederken ya da süresi dolan bir alan adını takip ederken ilk başvuracağınız kaynak whois kayıtlarıdır. Bu rehberde whois sorgulamanın adım adım nasıl yapıldığını, kayıtlardaki her bir alanın ne anlama geldiğini, durum kodlarını ve son yıllarda whois dünyasında değişen önemli kuralları (GDPR gizliliği ve WHOIS’ten RDAP’a geçiş) somut örneklerle anlatıyoruz. İstediğiniz alan adının durumunu hemen domain sorgulama ekranından kontrol edebilirsiniz.

Whois Nedir?

Whois, alan adı tescil bilgilerini sorgulamak için kullanılan, 1980’li yıllardan bu yana ayakta olan bir protokol ve aynı zamanda bu protokolün eriştiği halka açık veritabanının adıdır. Her alan adı tescil edildiğinde; kayıt kuruluşu (registrar), tescil ve bitiş tarihleri, alan adının durumu ve isim sunucuları gibi veriler bu veritabanına işlenir. Whois sorgusu yaptığınızda aslında bu kayıtları okumuş olursunuz.

Önemli bir ayrım var: gTLD adı verilen genel uzantılarda (.com, .net, .org, .info gibi) whois kayıtları ICANN politikalarıyla yönetilir. Türkiye’nin ülke uzantısı olan .tr ise BTK bünyesindeki TRABİS sistemi tarafından yönetilir ve sorgulaması farklı bir adresten yapılır. İkisini birbirine karıştırmamak gerekir; bu yazıda her ikisini de ele alıyoruz.

Whois Sorgulama Nasıl Yapılır?

Whois sorgulamak için herhangi bir program kurmanıza gerek yok; web tabanlı bir sorgulama aracı işinizi görür. Yoğun olarak kullanılan ve güvenilir bulduğumuz başlıca kaynaklar şunlardır:

• alastyr.com/whois — Türkçe arayüzlü, gTLD ve .tr uzantılarını birlikte sorgulayabileceğiniz pratik araç.
• lookup.icann.org — ICANN’in resmi sorgulama servisi; gTLD’ler için doğrudan kaynaktan bilgi verir.
• trabis.gov.tr/whois — .tr uzantılı alan adları için BTK’nın resmi sorgulama ekranı.

Adımlar son derece basittir:

1. Sorgulama sayfasını açın. Örneğin Alastyr whois sayfasını ziyaret edin.
2. Alan adını yazın. Sorgulamak istediğiniz domaini (örneğin ornek.com) uzantısıyla birlikte kutuya girin. Başına “www” veya “https://” yazmanıza gerek yoktur.
3. “Sorgula” butonuna tıklayın. Birkaç saniye içinde alan adına ait kayıtlar ekrana gelir.
4. Müsait mi, kayıtlı mı görün. Sonuç ekranı size alan adının boşta mı yoksa tescilli mi olduğunu söyler.
5. Kayıtlıysa detayları okuyun. Registrar, tescil/bitiş tarihleri, durum ve isim sunucusu bilgilerini bir sonraki bölümdeki açıklamalarla yorumlayın.
6. Müsaitse tescil edin. Alan adı boştaysa doğrudan sepete ekleyip tescil sürecini başlatabilirsiniz.

Sorgu sonucunda alan adı tescilliyse kayıt detaylarını görürsünüz. Eğer “No match” veya “Bu alan adı kayıtlı değil” gibi bir yanıt alırsanız, domain boştadır ve tescil edebilirsiniz.

Web tabanlı bir arayüz kullanmak çoğu kişi için en pratik yoldur; ancak teknik kullanıcılar komut satırından da sorgu yapabilir. Örneğin bir Linux veya macOS terminalinde whois ornek.com komutu, modern karşılığı olarak da tarayıcıdan bir RDAP uç noktasına yapılan istek aynı bilgileri döndürür.

Whois Sonucundaki Bilgiler Ne Anlama Gelir?

Bir whois çıktısını ilk kez gören çoğu kişi için satırlar yabancı gelebilir. Oysa birkaç anahtar satırı öğrendiğinizde her sonucu kolayca yorumlarsınız. Aşağıdaki tablo, sık karşılaşacağınız alanların ne ifade ettiğini ve örnek değerlerini özetliyor:

Whois Alanı	Anlamı	Örnek Değer
Domain Name	Sorguladığınız alan adı.	ornek.com
Registrar	Alan adının tescil edildiği akredite kayıt kuruluşu. Domaini yöneten firmadır.	Alastyr
Registered On / Creation Date	Alan adının ilk tescil edildiği tarih. Bir markanın ne kadar köklü olduğuna dair fikir verir.	2015-04-12
Expires On / Registry Expiry Date	Alan adının mevcut tescil süresinin biteceği tarih. Yenilenmezse domain serbest kalma sürecine girer.	2027-04-12
Updated On / Updated Date	Kayıt üzerinde en son yapılan değişikliğin (bilgi güncelleme, isim sunucusu değişikliği vb.) tarihi.	2026-01-08
Status / Domain Status	Alan adının güncel durumu. İşlem yapılıp yapılamayacağını belirler.	clientTransferProhibited
Name Servers (NS)	Alan adının yönlendirildiği isim sunucuları. DNS yönetiminin nerede yapıldığını gösterir.	ns1.alastyr.com
Registrant	Alan adının tescil sahibi. GDPR sonrası çoğu gTLD’de gizlenir.	REDACTED FOR PRIVACY
DNSSEC	Alan adında DNS güvenlik imzalamasının açık olup olmadığını belirtir.	signed / unsigned

Whois Tarihlerini Doğru Yorumlamak

Whois kayıtlarındaki tarihler, özellikle domain takibi yapanlar için kritik öneme sahiptir. Registered On tarihi alan adının yaşını gösterir; eski tarihli domainler genellikle daha oturmuş projeleri işaret eder. Expires On tarihi ise asıl dikkat etmeniz gereken alandır. Bir alan adının süresi dolduğunda hemen başkasının eline geçmez; arada belirli koruma süreleri vardır. Bu yüzden bitiş tarihini gören kişiler “yarın bu domaini alırım” diye düşünüp yanılırlar. Bir alan adı bitiş tarihinden sonra genellikle önce bir yenileme ödeme süresine (auto-renew grace period), ardından kurtarma periyoduna (redemption), en sonunda da silinme sürecine girer. Bu sürecin tamamı çoğu gTLD’de yaklaşık 75 güne kadar uzayabilir.

Alan Adı Statüleri ve Anlamları

Whois sonucundaki Status alanı, o domainde hangi işlemleri yapabileceğinizi belirler. En sık karşılaşacağınız durumlar şunlardır:

Active / ok (Aktif)

Aktif statüsündeki alan adı normal kullanımdadır. DNS değişikliği, whois güncellemesi ve transfer gibi işlemlere açıktır. Bir domain üzerinde işlem yapacaksanız onun “Active” (gTLD çıktılarında çoğu zaman ok olarak görünür) durumda olması gerekir.

clientTransferProhibited (Transfer Kilidi)

Alan adında transfer kilidi açıktır; domain izinsiz taşınmaya karşı korunur. Bu aslında iyi bir şeydir ve varsayılan olarak açık gelir. Ancak alan adınızı başka bir kayıt kuruluşuna taşımak istediğinizde, transfer başlamadan önce panelinizden bu kilidi kaldırmanız gerekir.

clientHold (Yayında Değil)

Alan adı isim sunucularına yönlendirilmez; site açılmaz ve e-postalar çalışmaz. Genellikle ödeme, doğrulama (ICANN e-posta onayı) veya hukuki bir sorundan kaynaklanır. Sorun giderildiğinde durum kaldırılır ve alan adı yeniden yayına döner.

autoRenewPeriod (Otomatik Yenileme Tamponu)

Bitiş tarihinin hemen ardından gelen tampon dönemdir. Çoğu gTLD’de kayıt kuruluşu domaini otomatik olarak yeniler ve size ödeme için ek süre tanır. Bu dönemde alan adı hâlâ sizindir; ödemeyi yaparak sorunsuz devam edebilirsiniz.

On-Hold (Beklemede / Askıda)

Beklemede statüsü, alan adının askıya alındığını veya süresinin dolduğunu ifade eder. Bu durumdaki domainlerde DNS, whois ve transfer işlemleri yapılamaz. İşlem yapabilmek için alan adının yeniden “Active” duruma geçmesi gerekir. On-hold bazen kayıt kuruluşunun ödeme bekleyişinden, bazen de hukuki bir talepten kaynaklanır.

Redemption Period (Kurtarma Periyodu)

Kurtarma periyodu, süresi dolan ve normal yenileme süresini de aşan alan adları için son şanstır. Bu süreçte domain üzerinde hiçbir düzenleme yapılamaz; web sitesi ve e-postalar çalışmaz. Domaini geri almak isteyen sahibinin, genellikle standart yenileme ücretine ek bir kurtarma (redemption) bedeli ödemesi gerekir. Bu nedenle alan adınızı bu aşamaya hiç düşürmemek en sağlıklısıdır.

Pending Restore (Geri Yüklenmeyi Bekliyor)

Kurtarma talebi yapılmış ve alan adı yeniden aktifleştirilme sürecindedir. Pending Restore aşamasındayken DNS kayıtları henüz yanıt vermez; statü “Active” olduğunda DNS çözümlemesi tekrar başlar. Genellikle kısa süren bir geçiş aşamasıdır.

Pending Delete (Silinmeyi Bekliyor)

Alan adı kurtarma periyodunu da geçmiş ve artık geri alınamayacak biçimde silinme sürecine girmiştir. Bu süreç çoğu gTLD’de yaklaşık 5 gün sürer ve sonunda domain herkesin tescil edebileceği şekilde serbest kalır. Boşta kalmasını beklediğiniz bir alan adı için bu statüyü takip edebilirsiniz.

GDPR Sonrası Whois: “REDACTED FOR PRIVACY” Ne Demek?

Birkaç yıl öncesine kadar whois sorgusunda alan adı sahibinin adı, adresi, telefonu ve e-postası açıkça görünürdü. Avrupa Birliği’nin kişisel verileri koruyan GDPR düzenlemesinin 2018’de yürürlüğe girmesiyle bu durum değişti. ICANN, kayıt kuruluşlarının kişisel verileri whois’te gizlemesini sağlayan bir geçici düzenleme yayınladı. Bugün bir gTLD sorguladığınızda, kişisel alanların yerinde çoğu zaman “REDACTED FOR PRIVACY” ibaresini görürsünüz. Türkiye’de KVKK da benzer bir koruma mantığı getirir.

Bu, alan adının sahibinin gizlendiği anlamına gelir; ancak registrar, tarihler, durum ve isim sunucuları gibi teknik bilgiler hâlâ açıktır. Yani bir domainin kime ait olduğunu artık çoğu durumda whois’ten öğrenemezsiniz, fakat ne zaman tescil edildiğini, hangi firmadan alındığını ve teknik altyapısını görebilirsiniz. Sahibe ulaşmanız gerekiyorsa, kayıt kuruluşunun sunduğu iletişim formu üzerinden yönlendirilirsiniz.

WHOIS Gizleme (Privacy Protection) Nedir?

WHOIS gizleme, kişisel bilgilerinizin halka açık sorgularda görünmesini engelleyen bir servistir. Bu servis aktifken ICANN ve kayıt firmanız bilgilerinizi görmeye devam eder; ancak dışarıdan sorgu yapan üçüncü kişiler gerçek bilgileriniz yerine gizleme servisinin bilgilerini görür. Bu sayede spam e-postalar, istenmeyen aramalar ve kimlik avı (phishing) girişimleri önemli ölçüde azalır.

GDPR ve KVKK gereği pek çok uzantıda kişisel iletişim alanları zaten otomatik olarak maskelenir; yine de gizleme servisi sizi bir aracı kanal arkasına alarak ek koruma sağlar. Bireysel kullanıcılar için gizlilik, kurumlar için ise güvenlik açısından önerilir. Alastyr’da tescil ettiğiniz alan adlarında WHOIS gizleme ücretsizdir ve panelden tek tıkla açılıp kapatılabilir.

WHOIS’ten RDAP’a Geçiş: 2025’te Değişen Standart

Klasik WHOIS protokolünün ciddi kısıtları vardı: yapılandırılmamış düz metin çıktı veriyor, Türkçe gibi Latin dışı karakterleri iyi taşımıyor ve erişim seviyelerini ayırt edemiyordu. Bu nedenle ICANN, yeni nesil bir protokole geçiş kararı aldı: RDAP (Registration Data Access Protocol).

Takvim şöyle işledi: 28 Ocak 2025 itibarıyla RDAP, gTLD tescil bilgileri için resmi ve birincil kaynak oldu ve WHOIS zorunluluğu kaldırıldı. Ardından 43 numaralı port üzerinden çalışan klasik whois servisleri gTLD’ler için kademeli olarak emekliye ayrıldı. ICANN, geçişin isteğe bağlı olmadığını göstermek adına RDAP’i uygulamayan kayıt kuruluşlarına yaptırım uygulama yoluna da gitti.

WHOIS ve RDAP Karşılaştırması

Özellik	Eski WHOIS	RDAP (yeni standart)
Çıktı formatı	Yapılandırılmamış düz metin	Yapılandırılmış JSON
Türkçe / uluslararası karakter	Zayıf	Tam destek
Erişim seviyesi ayrımı	Yok (tek tip)	Var (yetkiye göre farklı veri)
Güvenli taşıma	Genelde yok (port 43, düz metin)	Standart HTTPS
gTLD durumu (2025 sonrası)	Emekliye ayrıldı	Resmi kaynak
.tr gibi ccTLD’ler	Kısmen kullanımda	Yaygınlaşıyor
Kullanıcı deneyimi	Sorgu kutusu + sonuç	Aynı (değişim arka planda)

Pratikte sizin için değişen pek bir şey yok: whois sorgulama sayfaları arka planda RDAP’i kullanarak sonuçları yine aynı sade arayüzde gösterir. Not: Bu geçiş öncelikle gTLD’ler için geçerlidir. .tr, .de, .cn gibi ülke uzantılarının (ccTLD) her biri kendi takvimini izler; bu yüzden bazı ülke uzantılarında hâlâ klasik whois mantığıyla karşılaşabilirsiniz.

.tr Alan Adlarında Whois Sorgulama

Türkiye’nin ülke uzantısı .tr için kurallar ve sorgulama yöntemi gTLD’lerden ayrıdır. 14 Eylül 2022’de devreye giren TRABİS (“.tr Ağ Bilgi Sistemi”) ile birlikte tüm .tr işlemleri BTK’nın denetiminde yürütülmektedir. Bir .tr alan adının kime kayıtlı olduğunu, bitiş tarihini ve isim sunucularını trabis.gov.tr/whois adresinden ücretsiz sorgulayabilirsiniz. .com.tr, .org.tr gibi uzantılarda bazı alanlar gTLD’lere göre farklı görüntülenebilir.

2022 sonrasında .tr tescil ve yenileme işlemleri yalnızca yetkilendirilmiş kayıt kuruluşları üzerinden yapılmaktadır. Alastyr, BTK akredite bir .TR kayıt operatörü olarak bu işlemleri doğrudan yürütebilmektedir. Bir .tr uzantısını sorguladığınızda alan adının durumunu ve sahiplik bilgisini görür, müsaitse aynı yerden tescil sürecini başlatabilirsiniz.

Whois Sorgulama Ne İşe Yarar? Pratik Kullanım Senaryoları

Whois sorgulamayı yalnızca meraktan yapmazsınız; gerçek hayatta birçok kararı buna dayanarak verirsiniz:

• Domain satın almadan önce: Hedeflediğiniz alan adının boşta olup olmadığını, doluysa bitiş tarihini öğrenirsiniz.
• Marka ve itibar takibi: Markanıza benzer alan adlarının kimde olduğunu izleyerek hak ihlallerine karşı önlem alabilirsiniz.
• Telif ve marka ihlallerinde: Kayıt sahibinin tespiti ve yasal süreç için whois kaydı başlangıç noktasıdır.
• Süresi dolacak domain avı: Beğendiğiniz bir alan adının statüsünü ve tarihlerini takip ederek serbest kalma anını yakalayabilirsiniz.
• Yenilemeyi kaçırmamak: Kendi alan adlarınızın bitiş tarihini takip ederek son dakika kayıplarını önlersiniz.
• Teknik sorun teşhisi: Bir sitenin açılmaması durumunda isim sunucularını ve durumunu kontrol ederek sorunun DNS’te mi yoksa süre dolumunda mı olduğunu anlarsınız.
• Transfer öncesi kontrol: Alan adının “Active” durumda ve transfer kilidinin (clientTransferProhibited) uygun olduğunu doğrularsınız.

Whois ile DNS Karıştırılmamalı

Sıkça yapılan bir hata, whois kayıtlarındaki isim sunucularıyla alan adının A/MX gibi DNS kayıtlarını aynı şey sanmaktır. Whois size yalnızca alan adının hangi isim sunucularına yönlendirildiğini söyler; o sunucuların içinde hangi A, CNAME veya MX kayıtlarının tanımlı olduğunu göstermez. Web sitesinin hangi IP’ye, e-postanın hangi sunucuya gittiği bilgisi DNS sorgusuyla öğrenilir. Whois, bir nevi alan adının kimlik ve sahiplik kartıdır; DNS ise o kimliğin nereye trafik yönlendirdiğini anlatan adres defteridir.

Mevcut Alan Adınızı Alastyr’a Ücretsiz Transfer Edin

Whois sorgusunda alan adınızın başka bir firmada olduğunu gördüyseniz, dilediğiniz zaman Alastyr’a taşıyabilirsiniz. Ücretsiz taşıma yapar, sonraki dönemlerde şeffaf fiyatlandırma ile yenilersiniz; ücretsiz WHOIS gizleme ve tek panel yönetimiyle alan adınız güvende olur. Transfer öncesinde whois’te alan adının clientTransferProhibited kilidinin kaldırıldığından ve geçerli bir yönetici e-posta adresine sahip olduğunuzdan emin olun.

Alan Adınızı Güçlü Bir Altyapıyla Buluşturun

Bir alan adını tescil etmek işin yalnızca başlangıcıdır; o domaini hızlı ve güvenli bir altyapıyla buluşturduğunuzda gerçek değerine kavuşur. Alastyr olarak 2002’den beri, İzmir’deki kendi N+1 yedekli veri merkezimizde, RIPE NCC üyesi bağımsız ağımız (AS3188) üzerinden hizmet veriyoruz. ISO 9001 ve ISO 27001 belgeli süreçlerimizle %99.9 uptime taahhüdü, ücretsiz SSL, ücretsiz taşıma, günlük yedekleme, 7/24 destek, 14 gün iade garantisi ve ücretsiz WHOIS gizleme standart olarak sunulur.

Alan adınızı sorgulayıp tescil ettikten sonra, ihtiyacınıza göre hosting, WordPress hosting veya bayi hosting paketleriyle yayına alabilir; e-posta trafiğiniz için e-posta hosting çözümlerini değerlendirebilirsiniz. Daha fazla kaynak gerekiyorsa bulut sunucu, VDS ve fiziksel sunucu seçeneklerimizle büyüyen altyapınıza uyum sağlarsınız. Alan adınızı ziyaretçilere güvenle sunmak için SSL sertifikası eklemeyi de unutmayın.

Sıkça Sorulan Sorular

Whois sorgulama nasıl yapılır?

Bir whois sorgulama sayfasını (örneğin alastyr.com/whois) açın, sorgulamak istediğiniz alan adını uzantısıyla birlikte yazın ve Sorgula butonuna tıklayın. Birkaç saniye içinde alan adının kayıt kuruluşu, tescil ve bitiş tarihleri, durumu ve isim sunucuları ekrana gelir.

Whois sorgulaması ücretsiz mi?

Evet. Hem gTLD uzantıları için alastyr.com/whois veya lookup.icann.org, hem de .tr uzantıları için trabis.gov.tr/whois üzerinden whois sorgulaması tamamen ücretsizdir ve herkese açıktır. Herhangi bir program kurmanıza da gerek yoktur.

Whois sorgusunda neden alan adı sahibinin bilgileri görünmüyor?

2018’de yürürlüğe giren GDPR düzenlemesi gereği, çoğu gTLD’de kişisel veriler whois kayıtlarında REDACTED FOR PRIVACY ibaresiyle gizlenir. Registrar, tarihler, durum ve isim sunucusu gibi teknik bilgiler ise görünmeye devam eder.

Whois kayıtlarındaki Expires On tarihi geçince domaini hemen alabilir miyim?

Hayır. Bitiş tarihinden sonra alan adı önce yenileme ödeme süresine (autoRenewPeriod), ardından kurtarma periyoduna ve en sonunda silinme sürecine girer. Bu süreç çoğu gTLD’de toplamda yaklaşık 75 güne kadar uzayabilir. Domain ancak bu süreçler tamamlanıp serbest kaldığında tescil edilebilir.

WHOIS ile RDAP arasındaki fark nedir?

RDAP, eski WHOIS protokolünün yerini alan yeni nesil sorgulama protokolüdür. 28 Ocak 2025 itibarıyla RDAP, gTLD tescil verileri için resmi kaynak oldu. RDAP yapılandırılmış JSON formatında çıktı verir, Türkçe gibi uluslararası karakterleri doğru taşır, HTTPS üzerinden güvenli çalışır ve yetkiye göre farklı erişim seviyeleri sunar. Kullanıcı için sorgulama deneyimi aynı kalır; değişim çoğunlukla arka planda gerçekleşir.

clientTransferProhibited durumu ne demektir?

Alan adında transfer kilidinin açık olduğunu, yani izinsiz taşımaya karşı korunduğunu gösterir. Varsayılan olarak açık gelir ve güvenlik açısından faydalıdır. Domaini başka bir kayıt kuruluşuna taşımak için önce panelinizden bu kilidi kaldırmanız gerekir.

WHOIS’te redemption period ne anlama gelir?

Alan adının süresinin dolduğu ve kurtarma dönemine girdiği anlamına gelir. Bu dönemde site ve e-postalar çalışmaz, kayıt üzerinde düzenleme yapılamaz; domain genellikle standart yenileme ücretine ek bir kurtarma bedeliyle geri alınabilir.

.tr alan adlarında whois sorgulaması nereden yapılır?

.tr uzantılı alan adları BTK bünyesindeki TRABİS sistemi tarafından yönetilir. Bu alan adlarını trabis.gov.tr/whois adresinden ücretsiz sorgulayabilirsiniz. .tr tescil ve yenileme işlemleri ise BTK akredite kayıt operatörleri üzerinden yapılır; Alastyr bunlardan biridir.

Whois ile DNS aynı şey mi?

Hayır. Whois size alan adının sahiplik, tarih, durum ve isim sunucusu bilgilerini verir. DNS ise o isim sunucularının içindeki A, MX, CNAME gibi kayıtları, yani sitenin ve e-postanın hangi sunuculara gittiğini gösterir. Whois kimlik kartı, DNS ise adres defteri gibidir.

Whois bilgilerimi nasıl gizleyebilirim?

Alan adınızı tescil ederken WHOIS gizleme hizmetini kullanarak kişisel bilgilerinizi halka açık sorgulardan saklayabilirsiniz. Alastyr’de tescil edilen alan adlarında WHOIS gizleme ücretsiz olarak sunulur; böylece bilgileriniz spam, istenmeyen aramalar ve kimlik avı girişimlerine karşı korunur.