Makale Başlıkları
Kısaca
Structured Data (yapısal veri), arama motorlarına ve yapay zeka sistemlerine sayfanızın ne hakkında olduğunu makine diliyle anlatan standart kod işaretlemeleridir. schema.org sözlüğü ile tanımlanır, çoğunlukla JSON-LD formatında yazılır ve doğru kurgulandığında zengin sonuç (rich result), AI Overview/AI Mode alıntısı ve daha yüksek tıklanma oranı getirir.
- Standart sözlük schema.org; Google’ın önerdiği yazım biçimi JSON-LD‘dir.
- 2026 itibarıyla Google FAQ ve HowTo zengin sonuçlarını kaldırdı; ancak schema işaretlemesi yapay zeka motorlarının içeriği doğrulaması için hala kritik.
- En çok kullanılan türler: Organization, Product, Article, BreadcrumbList, LocalBusiness. Google Zengin Sonuç Testi ile doğrulanır.
Structured Data (Türkçe’de yapısal veri), bir web sayfasının içeriğini arama motorlarının ve yapay zeka sistemlerinin net biçiminde anlaması için sayfaya eklenen standart kod işaretlemeleridir. İnsan gözüyle okuduğunuz bir ürün fiyatı, bir yazının yazarı ya da bir işletmenin açılış saati, makine için yalnızca düz metindir. Yapısal veri bu metni etiketleyerek “bu sayı fiyat, bu satır yazar adı, bu değer çalışma saati” bilgisini kesin biçiminde arama motoruna söyler. Sonuç olarak Google, Bing ve giderek artan biçiminde ChatGPT, Gemini gibi yapay zeka araçları içeriği daha güvenilir biçiminde yorumlar.
Yapısal verinin görünür çıktısı çoğu zaman Rich Snippet (zengin sonuç) olarak karşımıza çıkar: arama sonucunda yıldızlı puanlar, fiyat etiketi, stok durumu, tarif süresi, sıra sıra sorular gibi standart mavi linkten farklı, dikkat çeken gösterimlerdir. Bu yazıda yapısal verinin ne olduğunu, nerelerde kullanıldığını, schema.org ve JSON-LD kavramlarını, 2026 yılındaki güncel durumu ve doğru uygulama adımlarını bir uzman bakışıyla aktarıyoruz.
Structured Data (Yapısal Veri) Nedir?
Yapısal veri, içeriği belirli bir sözlük (vocabulary) ve sözdizimi (syntax) kullanarak etiketleyen yapıdır. Burada iki ayrı kavram vardır: sözlük hangi kelimelerin kullanılacağını (örn. Product, price, author), format ise bu kelimelerin sayfaya nasıl yazılacağını belirler. Günümüzde standart sözlük schema.org, en yaygın format ise JSON-LD’dir.
Klasik HTML, bir tarayıcıya içeriği nasıl göstereceğini söyler; ama o içeriğin anlamını taşımaz. Yapısal veri tam da bu boşluğu kapatır. Örneğin bir blog yazısında “25 Haziran 2026” yazıyorsa, yapısal veri bunu datePublished olarak işaretler ve arama motoru bunun yayın tarihi olduğunu tahmin etmek zorunda kalmaz. Bu netlik, hem doğru indekslemeyi hem de zengin görünümü mümkün kılar.
Yapısal Veri Ne İşe Yarar?
- Anlaşılırlık: Arama motoru sayfanın konusunu, varlıklarını (entity) ve ilişkilerini tahminle değil veriyle öğrenir.
- Zengin sonuç: Yıldız puanlar, fiyat, etkinlik tarihi, video küçük resmi gibi gösterimlerle sonuç sayfasında öne çıkarsınız.
- Yüksek tıklanma oranı (CTR): Daha görünür ve bilgi dolu sonuçlar, aynı sıra numarasında bile daha fazla tıklama getirir.
- Yapay zeka görünürlüğü: ChatGPT, Gemini ve Google AI Mode, kaynak güvenilirliğini değerlendirirken schema verisini kullanır; doğru işaretleme alıntılanma olasılığını artırır.
- Sesli arama ve asistanlar: Bilgi grafiğinde yer alan yapılandırılmış veriler sesli yanıtlarda öne çıkar.
Schema.org Nedir?
Schema.org, 2011 yılında Google, Microsoft (Bing), Yahoo ve Yandex tarafından ortak başlatılan ve bugün açık bir toplulukla geliştirilen bir yapısal veri sözlüğüdür. Amacı, herkesin aynı dili konuşmasını sağlayacak ortak bir varlık ve özellik sözlüğü sunmaktır. Böylece bir e-ticaret sitesi de bir haber sitesi de “ürün”, “yazar”, “adres” gibi kavramları aynı standartla işaretler.
schema.org sürekli gelişir. 2025 sonu itibarıyla sözlük 800’den fazla tür (Type) ve 1500’ü aşkın özellik (Property) içerir; sürüm numarası 29.x seviyesindedir. Sözlüğün en üst varlığı Thing’dir; altında Organization, Person, Place, Product ve CreativeWork gibi temel türler gelir. Yeni içerik biçimleri (abonelik hizmetleri, enerji derecelendirmeleri, sanal etkinlikler) için sözlüğe sürekli yeni terimler eklenmeye devam edilmektedir.
schema.org üzerinden kod örneklerini ücretsiz inceleyebilir, hangi türün hangi özelliklere sahip olduğunu görebilirsiniz. Ancak sözlük geniştir ve her türü Google zengin sonuç olarak göstermez. Bu nedenle uygulamada schema.org sözlüğünü, Google’ın resmi belgeleriyle birlikte değerlendirmek gerekir; çünkü arama görünümünü belirleyen son merci Google’dır.
JSON-LD Nedir? Neden Tercih Edilir?
JSON-LD (JavaScript Object Notation for Linked Data), yapısal veriyi sayfanın görünür HTML’inden ayrı, tek bir <script type="application/ld+json"> bloğu içinde tanımlayan formattır. İşaretleme, içeriğin içine serpiştirilmek yerine bağımsız bir blok olarak <head> ya da gövdenin sonunda durur. Bu ayrım, JSON-LD’yi yönetilebilir ve hataya en az açık seçenek yapar.
Google, kurulumunuz izin veriyorsa JSON-LD kullanmanızı açıkça önerir. Sebebi nettir: kod görünür HTML’e gömülü olmadığı için tasarım değişikliklerinde bozulmaz, programatik olarak (örn. WordPress eklentisiyle ya da sunucu tarafında) toplu üretilebilir ve okuması kolaydır. Aşağıdaki tabloda üç işaretleme formatını karşılaştırıyoruz.
| Format | Nasıl Çalışır | Avantaj | Google Tavsiyesi |
|---|---|---|---|
| JSON-LD | Görünür HTML’den ayrı script bloğu | Bakımı kolay, hataya en az açık, otomatikleştirilebilir | Önerilen (varsayılan) |
| Microdata | Etiketler doğrudan HTML elemanlarına gömülür | Inline HTML’in pratik olduğu durumlarda uygun | Desteklenir |
| RDFa | HTML niteliklerine eklenen geleneksel yöntem | Karmaşık bağlantılı veri senaryolarında esnek | Desteklenir, niche |
Pratikte yeni bir proje için güvenli varsayılan JSON-LD’dir. Microdata, işaretlemenin görünür içerikle birebir bağlı olması gereken bazı senaryolarda hala uygundur; RDFa ise daha özel kullanım alanlarında tercih edilir. Microdata ve RDFa de zengin sonuca uygundur, ancak hata payı yüksek olduğundan çoğu sitede JSON-LD öne çıkar.
Basit Bir JSON-LD Örneği
Bir blog yazısını Article olarak işaretleyen sade bir örnek şöyle görünür:
@context: schema.org sözlüğünü işaret eder.@type: İçeriğin türünü belirtir (örn. Article, Product, Organization).headline,author,datePublished: O türe ait özellikler.
Bu yapı sayesinde Google, “Bu bir makale, şu tarihte yayınlandı, yazarı şu” bilgisini tahmin etmeden okur. Aynı mantık bir ürün sayfasında fiyat ve stok, bir işletme sayfasında adres ve telefon için geçerlidir.
Yapısal Veri Nerelerde Kullanılır? Popüler Türler
Yapısal veri neredeyse her içerik türü için kullanılabilir. Aşağıda en yaygın ve etkili schema türlerini ve hangi durumda işe yaradıklarını özetledik.
| Schema Türü | Nerede Kullanılır | Sağlayabildiği Gösterim |
|---|---|---|
| Organization | Kurumsal site, marka kimliği | Bilgi paneli, logo, sosyal hesaplar |
| LocalBusiness | Yerel işletme, mağaza, ofis | Harita, adres, çalışma saati, telefon |
| Product | E-ticaret ürün sayfası | Fiyat, stok, puan, kargo bilgisi |
| Article / BlogPosting | Haber, blog, makale | Yazar, tarih, başında görsel |
| BreadcrumbList | Tüm sayfalar (gezinme yolu) | Sonuç altında site hiyerarşisi |
| Review / AggregateRating | Yorum ve puan içeren sayfalar | Yıldızlı puan gösterimi |
| Event | Etkinlik, konser, webinar | Tarih, konum, bilet bilgisi |
| VideoObject | Video içeren sayfalar | Küçük resim, süre, klip |
| FAQPage | Sıkça sorulan sorular bölümü | Yapay zeka/AI yanıtlarında kaynak (artık zengin sonuç değil) |
2026 itibarıyla Google’ın arama sonucunda aktif zengin gösterim sunduğu yaklaşık 31 schema türü bulunur. Bunların temel üçlüsü Organization, BreadcrumbList ve içeriğe uygun ana tür (Article, Product ya da LocalBusiness) çoğu sitenin çekirdek ihtiyacını karşılar. Önceliği bu temele vermek, kaynaklarınızı en yüksek getiri sağlayan yerlere yönlendirmenizi sağlar.
2026’da Değişen Ne? FAQ ve HowTo Zengin Sonuçları
Yapısal veri dünyası sabit değildir. Google, 7 Mayıs 2026 itibarıyla FAQ zengin sonuçlarını arama sonucunda göstermeyi tamamen durdurdu; HowTo zengin sonuçları da bir süre önce kaldırılmıştı. Bu, “FAQPage schema artık gereksiz” anlamına gelmez. Çünkü:
- Görünür zengin snippet kalksa da, schema işaretlemesi sayfanın yapısını makineye doğru anlatmaya devam eder.
- Google’ın Gemini destekli AI Mode’u ve diğer yapay zeka motorları, iddiaları doğrularken, varlık ilişkilerini kurarken ve kaynak güvenilirliğini değerlendirirken schema verisini kullanır.
- İçeriği doğru tanımlayan schema, hiçbir klasik zengin sonuç gösterilmese bile yapay zeka tarafından alıntılanma olasılığını artırır.
Bu yüzden günümüzde yapısal veri stratejisi yalnızca “arama sonucunda yıldız çıkarmak” hedefiyle değil, aynı zamanda yapay zeka görünürlüğü hedefiyle kurgulanmalıdır. Doğru ve güncel schema, hem klasik aramada hem de AI yanıtlarında markanızı kaynak konumuna taşıyabilir.
Yapısal Veri ve SEO İlişkisi
Yapısal veri doğrudan bir sıralama faktörü olmasa da, SEO ile derinden bağlantılıdır. Google’ın altyapısı sayfa içeriğini ne kadar net anlarsa, doğru sorgularla eşleştirme olasılığı o kadar artar. Schema, adeta Google ile doğrudan iletişime geçip “bu sayfa şu konuda, şu varlıkları içeriyor” demek gibidir. Bu netlik, dolaylı olarak görünürlüğü ve tıklanmayı besler.
Buradaki en kritik kural şudur: schema, sayfada gerçekten görünen içeriği yansıtmalı. Sayfada olmayan bir puanı, var olmayan bir fiyatı ya da gizli bir bilgiyi işaretlemek, Google’ın yapılandırılmış veri politikalarını ihlal eder ve elle alınan ceza (manual action) riski doğurur. Doğru, doğrulanabilir ve görünür veriyle çalışan schema en sağlam stratejidir.
Yapısal Veriyi Nasıl Test Edersiniz?
İşaretlemenizi yayına almadan önce mutlaka doğrulayın. İki temel araç vardır:
- Google Zengin Sonuç Testi (Rich Results Test): Sayfanızın hangi zengin sonuçlara uygun olduğunu ve hata olup olmadığını gösterir.
- schema.org Validator: İşaretlemenizin sözlüğe uygunluğunu genel olarak denetler.
Ayrıca Google Search Console’daki “Gelişmeler” (Enhancements) raporları, sitenizdeki yapısal veri hatalarını ve geçerli öğeleri toplu biçiminde takip etmenizi sağlar.
Yapısal Veriyi Yayınlamak İçin Sağlam Bir Altyapı Şart
Yapısal veri ne kadar doğru olursa olsun, sayfanızın hızlı ve kesintisiz açılması en az onun kadar önemlidir. Google, tarayıcısı (Googlebot) sayfayı işleyemezse ya da sayfa çok yavaşsa schema’yı da göremez. Bu noktada barındırma altyapısı kritik hale gelir. Hosting tarafında LiteSpeed web sunucusu ve LSCache önbellekleme, dinamik sayfaları bile hızlı sunarak hem kullanıcıya hem de arama motoru tarayıcısına avantaj sağlar.
WordPress tabanlı sitelerde schema işaretlemesi çoğunlukla eklentilerle üretilir; bu eklentilerin sorunsuz çalışması için güncel PHP sürümü ve yeterli kaynak gerekir. WordPress hosting paketlerinde PHP sürüm seçici ve CloudLinux kaynak izolasyonu, schema üretici eklentilerin stabil çalışmasını destekler. Daha büyük veya özelleştirilmiş projeler için tam kaynak kontrolü isteyenler bulut sunucu ya da sunucu çözümleriyle altyapılarını ölçeklendirebilir.
Alastyr olarak 2002’den bu yana %100 Türk sermayesiyle, İzmir’deki kendi veri merkezimizden hizmet veriyoruz. Ücretsiz SSL, günlük yedekleme, %99.9 uptime taahhüdü ve 7/24 Türkçe desteğimizle web projelerinizin teknik temelini sağlam tutuyor; siz içeriğe ve yapısal veriye odaklanırken altyapıyı biz üstleniyoruz. SSL’in schema açısından da önemi vardır: günümüzde güvenli (HTTPS) olmayan sayfalar hem kullanıcı hem de arama motoru nezdinde dezavantajlıdır; SSL sertifikası ile bu temeli tamamlayabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Structured Data (yapısal veri) tam olarak nedir?
Yapısal veri, bir web sayfasının içeriğini arama motorları ve yapay zeka sistemleri için makine diliyle etiketleyen standart kod işaretlemeleridir. Fiyat, yazar, tarih, adres gibi bilgileri net biçiminde tanımlar ve çoğunlukla schema.org sözlüğü ile JSON-LD formatında yazılır.
Schema.org ile JSON-LD arasındaki fark nedir?
schema.org bir sözlüktür; hangi türlerin (Product, Article gibi) ve hangi özelliklerin (price, author gibi) kullanılacağını tanımlar. JSON-LD ise bu sözlüğü sayfaya yazma formatıdır. Yani schema.org “hangi kelimeler”, JSON-LD ise “bu kelimeler sayfaya nasıl yazılır” sorusunu yanıtlar.
Google hangi yapısal veri formatını öneriyor?
Google, kurulumunuz izin veriyorsa JSON-LD kullanmanızı açıkça önerir. JSON-LD görünür HTML’den ayrı durduğu için bakımı kolaydır, hataya en az açık formattır ve programatik olarak toplu üretilebilir. Microdata ve RDFa da desteklenir ancak daha fazla hata riski taşır.
Yapısal veri SEO sıralamasını doğrudan yükseltir mi?
Yapısal veri doğrudan bir sıralama faktörü değildir. Ancak Google’ın içeriği daha net anlamasını sağlar, zengin sonuç gösterimleriyle tıklanma oranını artırır ve yapay zeka motorlarında alıntılanma olasılığını yükseltir. Bu dolaylı etkilerle SEO performansını olumlu besler.
FAQ schema 2026’da hala işe yarar mı?
Google, 7 Mayıs 2026 itibarıyla FAQ zengin sonuçlarını arama sonucunda göstermeyi durdurdu. Ancak FAQPage schema, sayfa yapısını makineye anlatmaya devam ettiği ve Gemini gibi yapay zeka motorlarının içeriği doğrularken kullandığı için hala değerlidir. Görünür snippet kalksa da AI görünürlüğü açısından anlamlı kalır.
Yapısal veriyi nasıl doğrularım?
Google Zengin Sonuç Testi (Rich Results Test) sayfanızın hangi zengin sonuçlara uygun olduğunu ve hataları gösterir. schema.org Validator ise işaretlemenizin sözlüğe uygunluğunu denetler. Yayına aldıktan sonra Google Search Console’daki Gelişmeler raporları hataları toplu takip etmenizi sağlar.
Sayfada görünmeyen bilgiyi schema ile işaretleyebilir miyim?
Hayır. Google’ın politikalarına göre schema, sayfada gerçekten görünen içeriği yansıtmalıdır. Var olmayan puan, fiyat ya da gizli bilgi işaretlemek politika ihlalidir ve elle alınan ceza riski doğurur. Her zaman doğru ve doğrulanabilir veri kullanın.
Yapısal veri nerelerde kullanılır?
Kurumsal siteler (Organization), yerel işletmeler (LocalBusiness), e-ticaret ürün sayfaları (Product), blog ve haber yazıları (Article), etkinlikler (Event), videolar (VideoObject), yorum ve puanlar (Review) gibi neredeyse her içerik türünde kullanılabilir. En çok getirisi olan temel üçlü Organization, BreadcrumbList ve içeriğe uygun ana türdür.
WordPress sitemde yapısal veriyi nasıl eklerim?
WordPress’te yapısal veri çoğunlukla SEO eklentileri ya da özel schema eklentileriyle otomatik üretilir. Bu eklentilerin stabil çalışması için güncel PHP sürümü ve yeterli kaynak gerekir. LiteSpeed, LSCache ve CloudLinux kaynak izolasyonu sunan bir hosting altyapısı, hem schema üretici eklentilerin sorunsuz çalışmasını hem de sayfaların tarayıcı tarafından hızlı işlenmesini destekler.
Web Projeniz İçin Sağlam Bir Temel Kurun
Doğru yapısal veri, hızlı ve kesintisiz açılan bir site ile birleştiğinde tam etkisini gösterir. Alastyr’ın LiteSpeed altyapılı hosting, ücretsiz SSL ve 7/24 Türkçe destek çözümleriyle siz içeriğe odaklanın, hızı ve güvenliği biz sağlayalım.
