Ubuntu Server Kurulumu ve İlk Yapılandırma

Ubuntu Server, grafik arayüz içermeyen, sunucular için optimize edilmiş bir Ubuntu sürümüdür. Web sunucuları, veritabanları ve uygulama barındırma için dünyada en yaygın kullanılan Linux dağıtımlarından biridir. Güncel uzun destekli sürüm Ubuntu 24.04 LTS “Noble Numbat” olup ana depo için 5 yıl ücretsiz güvenlik bakımı sunar. Bu rehberde Ubuntu Server kurulumunu ve kurulum sonrası yapmanız gereken ilk ayarları anlatıyoruz.

Ubuntu Server’ı çalıştırmak için ayrılmış kaynaklı bir VPS/sunucu idealdir.

Neden Ubuntu Server?

Ubuntu Server’ın yaygınlığı bir avantajdır: geniş topluluk desteği, bol dokümantasyon ve neredeyse her yazılımın resmi Ubuntu paketi vardır. LTS (Long Term Support) sürümleri 5 yıl boyunca güvenlik güncellemesi aldığından üretim için güvenlidir. apt paket yöneticisi ile yazılım kurmak son derece kolaydır.

Kurulum Adımları (ISO ile)

1. ISO’yu indirin (ubuntu.com), USB’ye yazın (Rufus/Balena Etcher/dd) ve sunucuyu bu USB’den başlatın.
2. Dil ve klavye seçin.
3. Kurulum tipi olarak “Ubuntu Server”ı seçin.
4. Ağ yapılandırması (DHCP otomatik veya statik IP) ve isteğe bağlı proxy/mirror adımlarını geçin.
5. Disk bölümleme: tüm disk (guided) veya manuel/LVM.
6. Profil bilgileri: adınız, sunucu adı (hostname), kullanıcı adı ve parola.
7. “Install OpenSSH server” kutusunu işaretleyin (uzaktan erişim için kritik).
8. Kurulum bitince USB’yi çıkarıp yeniden başlatın.

Kurulum Sonrası İlk Adımlar

Sunucu açıldıktan sonra ilk iş güncelleme, ayrı bir kullanıcı ve güvenlik duvarıdır:

# Sistem guncelleme
sudo apt update && sudo apt upgrade -y

# Yeni sudo kullanicisi (root kullanmamak icin)
sudo adduser kullanici
sudo usermod -aG sudo kullanici

# UFW guvenlik duvari (ONCE SSH izni, SONRA ac!)
sudo ufw allow OpenSSH
sudo ufw enable
sudo ufw status

Dikkat Edilmesi Gerekenler

• UFW’yi etkinleştirmeden önce mutlaka SSH’a izin verin; aksi hâlde sunucuya erişiminizi kaybedersiniz.
• Daima bir LTS sürümü tercih edin (örn. 24.04); uzun destek penceresi üretim için doğrusudur.
• Kurulumda OpenSSH kutusunu işaretlemeyi unutmayın; unuttuysanız sudo apt install openssh-server.
• Güvenlik için root ile parola girişini kapatıp SSH anahtarı kullanmayı düşünün.

Sıkça Sorulan Sorular

Ubuntu Server ücretsiz mi?

Evet, tamamen ücretsizdir; isteğe bağlı Ubuntu Pro ile destek süresi uzatılır.

Hangi sürümü seçmeliyim?

Üretim için güncel LTS (24.04) önerilir.

Grafik arayüz var mı?

Hayır, sunucu sürümü komut satırı tabanlıdır; bu, kaynak verimliliği sağlar.

Uzaktan nasıl bağlanırım?

SSH ile: ssh kullanici@SUNUCU_IP.

VPS’te de kurabilir miyim?

Çoğu sağlayıcı hazır Ubuntu Server imajı sunar; tek tıkla kurulabilir.