Veritabanı Nedir? Veritabanı Programları ve Yönetimi

Bilişim teknolojilerinin inanılmaz bir seviyeye geldiği günümüz dünyasında, veri depolama en az veri aktarımı kadar önemli. Zira çevrim içi ve çevrim dışı herhangi bir dijital sistemde veri muhafaza etmek, ağ toplumunun akışını sağlayan veri paylaşımının ilk adımı olarak kabul ediliyor. Bu nedenle veritabanı kavramı 21. yüzyılın tüm faaliyetlerini ilgilendiren en değerli unsurlardan biri konumunda.

veritabani-nedir

Enformasyon bombardımanının aralıksız devam ettiği modern toplumlarda, büyük yığınlar hâline gelen verileri geleneksel dosya-işletim sistemi yöntemiyle depolamak oldukça hayalperest bir yaklaşımdı. Nitekim farklı sorgulama dillerinin etkin şekilde kullanılmasının zorunluluğu çeşitli alanlarda veritabanı oluşturma sürecinin ortaya çıkmasına neden oldu. Bu bağlamda veriyi işlemeyi ve sorgulamayı daha verimli kılmak veritabanı türlerinin temel işlevlerinden biri olarak kabul ediliyor.

Database kavramının tanımını ve işlevlerini detaylı şekilde incelemeden önce ilgili kavramın elektronik tablolardan hangi noktalarda ayrıldığını ifade etmek gerekiyor. Bilgi depolamak için uygun yöntemler olan Database ve elektronik tablolar veri toplama şekli, manipüle etme yöntemi, veriye erişebilen kişiler ve depolanacak veri miktarı açısından önemli farklılıklara sahip.

database-nedir

Örneğin elektronik tablolar yüksek seviyede veri manipülasyonu ve çoklu kullanıcı erişimi kapasitesine sahip değilken veritabanları çok büyük miktarlarda veri koleksiyonlarını muhafaza etmek için harika bir seçenek olarak dikkat çekiyor. Ayrıca veritabanları oldukça karmaşık bir dil ve mantık kullanarak aynı anda birden çok kullanıcıya erişim imkânı tanıyor.

Veritabanı Nedir?

Veritabanı elektronik bir bilgisayar sisteminde depolanan ve belirli ölçütler doğrultusunda yapılandırılmış verilerden oluşan düzenli bir koleksiyon olarak tanımlanıyor. Veritabanları genellikle bir Database yönetim sistemi tarafından kontrol ediliyor. Zira verilerin işlenmesi ve sorgulanması işlemlerinin sistematik bir yapıda ilerlemesi yapının verimliliği açısından oldukça mühim. Söz konusu kontrol mekanizmaları sıkça veritabanı sistemi şeklinde ifade ediliyor.

veritabani-nasil-olusturulur

Dijital operasyonlarda kullanılan yaygın veritabanı türleri, veri işleme ve sorgulama süreçlerini daha verimli hâle getirmek amacıyla bir dizi tablodaki satır ve sütunlar üzerinde modelleniyor. Bu yolla herhangi bir veri çok daha kolay erişilebilir, yönetilebilir, değiştirilebilir, kontrol edilebilir, güncellenebilir ve organize edilebilir pozisyona geliyor. Veritabanlarının birçoğunda bu işlemler için yapılandırılmış sorgu dili (SQL) tercih ediliyor.

Database Tarihi 

1960’ların başında ortaya çıkan veritabanları son derece hızlı ve köklü bir değişim süreci yaşadı. Hiyerarşik yapıdaki navigasyonel veritabanları ve ağ veritabanı modeli hem veri depolamak hem de manipüle etmek için kullanılan ilk benzersiz sistemlerdi. Esnek yapıdaki bu veritabanlarının ardından 1980’li yıllarda ilişkisel veritabanları popüler oldu. 10 yıl sonra da nesne odaklı veritabanları piyasadaki yerini aldı.

21. yüzyılda ise internetin müthiş seviyedeki büyümesinin de katkısıyla yapılandırılmamış verinin çok daha hızlı şekilde işlenmesine ve sorgulanmasına duyulan ihtiyaç arttı. Artan ihtiyaca cevap vermek için de NoSQL veritabanları yaratıldı. Bugün tamamen çevrim içi olan bulut veritabanları ve kendi kendini yönetme kapasitesine sahip veritabanları birçok açıdan çığır açıcı bir deneyim sunuyor.

En Çok Kullanılan Veritabanları

Piyasada yer alan ve çeşitli kurumlar tarafından farklı kullanım amaçları için tercih edilen birçok database bulunuyor. Açık kaynak kodlu olma, ücretsiz kullanım, yüksek kapasiteli veri hacmi ve işletim sistemi desteğindeki farklılıklar aracılığıyla birbirinden ayrılan veritabanları oldukça önemli ihtiyaçlara çözüm üretmeyi başarıyor. Kullanıcıların sıkça yöneldiği sistemler arasındaysa MySQL, MsSQL, Oracle ve SQLite veritabanları dikkat çekiyor. 

veritabani-yonetimi
  • PostgreSQL: İyi performans sunan ve güvenlik açısından gelişmiş bir sistem olan PostreSQL, açık kaynak kodlu, ilişkisel bir database yönetim sistemi. Zengin veri tiplerini destekleyen yapının en büyük avantajları ücretsiz ve platformlardan bağımsız olması şeklinde belirtilebilir.
  • Oracle: Bu veritabanı hazır uygulamalarla ihtiyacınız olan düzenlemeyi yapmanıza imkân tanıyor. Web tabanlı yazılımlarda kullanılan ve ekstra application kurulumu ihtiyacını ortadan kaldıran Oracle, farklı standartlarda kullanıcılarla paylaşılıyor. Paket içeriklerinde yer alan özellikler fiyat aralıklarını belirliyor.
  • Microsoft Accessİlişkisel veri tabanı yönetim sistemiyle çalışan ve database oluşturmaya yarayan Microsoft Access, Windows ortamının grafiksel kullanıcı arabiriminin ortaya koyduğu avantajların tamamını kullanmanıza izin veriyor. Access, birbiriyle alakalı veya alakasız birçok veritabanı yaratılmasını kolaylaştırabilir.
veritabani-tablosu
  • Berkeley DB: Yüksek performanslı, gömülü bir veri kütüphanesi olan Berkeley DB, birçok farklı programlama diliyle birlikte kullanılabilir. Sistem aynı anda çalışan binlerce veri parçacığının 256 TB büyüklüğünde bir veritabanına erişimini mümkün kılıyor.
  • SQLite: Onlarca programlama dili içerisinde rahatlıkla kullanılıyor. SQLite, kaynak kodları halka açık ve tamamen C/C++ programlama dilleriyle geliştirilip sunucu yazılımı ve konfigürasyon gereksinimi olmayan hem işlemsel hem de ilişkisel bir SQL veritabanı motoru şeklinde tanımlanabilir.

Veritabanı Yönetiminde Neler Önemli? 

Veritabanlarının verimli ve etkin bir kullanım için veritabanı yönetim sistemi (DBMS) olarak tanımlanan kapsamlı bir veritabanı yazılım programlarıyla birlikte yapılandırılması öneriliyor. Veri tabanı yönetim sistemleri, database ve son kullanıcı ya da programlar arasında bir arayüz işlevi görüyor. Bu sayede tüm paydaşların bilgilerin nasıl organize edildiğini yönetmelerine, optimize etmelerine, bilgileri almalarına ve güncellemelerine imkân sağlıyor.

veritabani-programlari

Database yönetimi söz konusu faydaların yanı sıra veritabanı programları gözetim ve kontrol faaliyetlerini kolaylaştırmayı da başarıyor. Performans takibi, ince ayar, yedekleme ve kurtarma gibi çeşitli yönetim operasyonlarının gerçekleştirilmesine katkıda bulunan DBMS, üç ayaklı veri akışının sürdürülebilirliği açısından en önemli yapıtaşı olarak ön plana çıkıyor. İlgili alandaki popüler yazılımlara MySQL ve Microsoft SQL Server örnek gösterilebilir.

MySQL Database

MySQLSQL tabanlı bir açık kaynak ilişkisel veritabanı yönetim sistemi olarak tanımlanıyor. Web uygulamaları için tasarlanıp optimize edilen MySQL, açık kaynak kodlu olması sebebiyle tüm platformlarda çalıştırılabiliyor. Fakat MySQL veritabanını detaylı şekilde incelemeden önce sorgulama dili anlamına gelen SQL teriminin altını çizmek gerekiyor. Zira MySQL, SQL üzerinden işlevsellik kazanıyor.

SQL (Structured Query Language), Türkçe ismiyle Yapısal Sorgulama Dili, sorgulama işlevini yerine getirmeye yarıyor. Sorgulama görevi gören ve sistemdeki verilerin düzenlenmesini sağlayan SQL, kategorilere ayırma özelliğinin yardımıyla toplam arama süresini azaltarak zamandan tasarruf etmenize de yardımcı oluyor. SQL; yeni veri girdisi, mevcut verilerin kümelenmesi ve sorgulanması gibi birçok farklı alanda kullanıcı deneyimini iyileştiriyor.

MySQL ise işlemlerini SQL aracılığıyla yapan veritabanı yönetim sistemlerinden biri. Web geliştiricileri ve web tabanlı uygulama yazılımları için sıkça tercih edilen MySQL, milyonlarca sorgu ve binlerce işlemi aynı anda gerçekleştirebilir. Çoklu para transferlerini yönetmesi gereken e-ticaret siteleri başta olmak üzere, işlem hacmi yüksek organizasyonların birçoğu MySQL’i öncelik hâline getiriyor.

veritabani-olusturma

Çeşitli veritabanı tabloları arasında organize edilmiş olan ilişkisel veritabanı, farklı anahtarlar vasıtasıyla birbirine bağlanıyor. Çifte lisanslı bir yazılım olan MySQL de söz konusu yapıdaki verileri tanımlamakyaratmak, kullanmak, değiştirmek ve manipüle etmek amacıyla kullancılara sunuluyor. Database gerektiren hemen her ortamda kullanılabilen sistem, ASP.NET ve PHP gibi yazılım dilleriyle entegre şekilde çalışabilir.

MsSQL Veritabanı

Microsoft tarafından geliştirilen bir veritabanı türü olan MsSQL, işletmeler için önemli bir sistem. MsSQL vasıtasıyla veri işleme, indeksleme, sorgulama ve raporlama gibi farklı işlemler yapılabiliyor. MySQL’den farklı şekilde ücretsiz olmayan ve bünyesinde barındırdığı özellikleri belirli bir ücret karşılığında kullanıcılarla paylaşan sistem, masaüstü programları kullanan ve internet siteleri tasarlayan programcılar için biçilmiş kaftan niteliğinde.

sql-server-nedir

Veritabanı gereksinimlerini iyi derecede karşılayan MsSQL (Microsoft SQL Server), herhangi bir web sitesi veya yazılımın içerisinde bulunan verilerin muhafaza edildiği bir veritabanı sistemi olarak da ifade edilebilir. Örneğin bir web sitesindeki yazılar, yorumlar, kullanıcı bilgileri ve daha birçok veri söz konusu veritabanı sayesinde depolanabilir. Ayrıca MsSQL, Windows tabanlı sunucularda en sık tercih edilen türlerden biri.

One Comment

Leave a Reply

    Bir cevap yazın

    E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

    URL Nedir? Ne işe Yarar?

    AMP Nedir? Site Hızı İçin Önemi Nedir?