CentOS Stream Nedir, CentOS’a Ne Oldu?

CentOS Stream, Red Hat’in CentOS markası altında sunduğu, sürekli güncellenen (rolling) bir Linux dağıtımıdır. Ancak çoğu kişinin tanıdığı eski CentOS Linux ile aynı şey değildir — hatta felsefe olarak tam tersidir. Yıllarca ücretsiz, kararlı bir sunucu sistemi olarak milyonlarca sunucuda kullanılan CentOS Linux’a ne olduğu ve bugün ne yapmanız gerektiği bu yazının konusu.

Eğer hâlâ eski bir CentOS sürümünde kalmışsanız, kararlı ve güncel bir alternatife geçmek için bir VPS/sunucu üzerinde temiz bir kurulum yapmak en sağlıklı yoldur.

CentOS Linux ile CentOS Stream Farkı

CentOS Linux (eski model), RHEL’in birebir ücretsiz yeniden derlemesiydi; RHEL çıktıktan sonra gelir, kararlı ve üretim odaklıydı. CentOS Stream (yeni model) ise RHEL’in upstream‘i, yani geliştirme dalıdır; RHEL’den önce gelen, sürekli güncellenen bir akıştır. Kısacası eski CentOS RHEL’in kararlı kopyasıyken, Stream RHEL’in test sahası gibidir.

CentOS’a Ne Oldu? (EOL Tarihleri)

Red Hat, Aralık 2020’de yatırımı tamamen CentOS Stream’e kaydıracağını duyurdu ve CentOS Linux sürümlerinin ömrünü kısalttı. Sonuç olarak: CentOS Linux 8 desteği 31 Aralık 2021‘de, CentOS Linux 7 ise 30 Haziran 2024‘te tamamen sona erdi (EOL). Bu sürümler artık güvenlik güncellemesi almıyor; yani açık olan güvenlik zafiyetleri kapatılmıyor ve uyumluluk denetimlerinde başarısız oluyorlar.

Neden Üretimde CentOS Stream Önerilmez?

CentOS Stream RHEL’in önünde olduğu için değişiklikler önce buraya iner. “Rolling” yapısı, kararlılık beklenen bir üretim sunucusu için risk taşır; bir bakıma RHEL’in test alanıdır. Bu yüzden “eski CentOS’un yerine birebir geçecek kararlı bir sistem” arıyorsanız Stream doğru tercih değildir.

Doğru Alternatif: AlmaLinux ve Rocky Linux

Eski CentOS Linux modelinin doğrudan yerine geçen iki ücretsiz, RHEL ile ikili uyumlu dağıtım vardır: AlmaLinux ve Rocky Linux. İkisi de RHEL’in kararlı, downstream rebuild’idir; paket yapısı, komutları ve yapılandırması CentOS ile aynıdır. Mevcut bir CentOS sisteminden bu dağıtımlara resmi migrasyon scriptleriyle geçiş yapılabilir. Üretim için bugün önerilen yol budur.

Sıkça Sorulan Sorular

CentOS 7 hâlâ kullanılabilir mi?

Önerilmez; 30 Haziran 2024’te EOL oldu ve güvenlik güncellemesi almıyor.

CentOS Stream ücretsiz mi?

Evet, ücretsizdir; ancak üretim kararlılığı için ideal değildir.

Ne yapmalıyım?

AlmaLinux veya Rocky Linux’a geçin; ikisi de RHEL uyumlu ve uzun ömürlüdür.

Verilerimi taşımak zor mu?

EL8+ sistemlerde resmi script ile in-place geçiş mümkündür; yine de önce yedek alın.

RHEL ücretli mi?

RHEL ticari/aboneliklidir; AlmaLinux ve Rocky ise ücretsiz alternatifleridir.