.TR Uzantılı Alan Adları İçin Belge Nasıl Yüklenir?

.TR uzantılı bir alan adı alırken belge yükleme süreci, son yıllarda kökten değişti. 14 Eylül 2022’de TRABİS (“.tr” Ağ Bilgi Sistemi) devreye girene kadar com.tr, net.tr ve org.tr gibi uzantıları tescil etmek için faaliyet belgesi, ticaret sicil gazetesi gibi evrakların yüklenmesi zorunluydu. Artık durum farklı: bu uzantılar dahil çoğu .tr alan adı, “ilk gelen ilk alır” prensibiyle belgesiz olarak alınabiliyor. Yine de bazı özel uzantılar için belge yüklemeniz hâlâ gerekiyor.

Bu rehberde hangi .tr uzantılarının belge istediğini, hangilerinin belgesiz tescil edildiğini ve belge gerektiren bir uzantı aldıysanız Alastyr müşteri paneli üzerinden adım adım belgeleri nasıl yükleyeceğinizi anlattık. Belge yükleme ekranını arıyorsanız doğrudan “Panelden Belge Nasıl Yüklenir?” başlığına geçebilirsiniz.

Önce Şunu Netleştirelim: Aldığınız Uzantı Belge İstiyor mu?

Bu, sürecin tamamını belirleyen tek soru. Türkiye’de .tr uzantılarının yönetimi BTK (Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu) bünyesindeki TRABİS sistemiyle yürütülüyor ve uzantılar iki gruba ayrılıyor: belgesiz tahsis edilenler ve belgeli tahsis edilenler.

Eğer aldığınız uzantı belgesiz grubundaysa, sipariş ve ödeme tamamlandığı anda alan adı doğrudan size tahsis edilir; herhangi bir form imzalamanıza veya evrak göndermenize gerek yoktur. Belgeli grubundaysa, ilgili kuruma ait yetkiyi kanıtlayan evrakı panelden yüklemeniz ve BTK incelemesinin onaylamasını beklemeniz gerekir.

Belgesiz Tescil Edilen .TR Uzantıları (Belge Gerekmez)

Aşağıdaki uzantılar “ilk gelen ilk alır” mantığıyla, hiçbir belge istenmeden tahsis edilir. Yani siz almadan önce bir başkası kayıt ettiyse, o kişiye tahsis edilmiş olur; belge yarışı değil, hız yarışı vardır.

• com.tr – Ticari amaçlı, gerçek ve tüzel kişiler için (eskiden faaliyet belgesi isterdi, artık istemiyor)
• net.tr – İnternet üzerinden hizmet veren yapılar için
• org.tr – Dernek, vakıf ve organizasyonlar için
• web.tr – Kişisel veya kurumsal web siteleri için
• gen.tr – Genel kullanım, kişisel veya kurumsal
• name.tr – Şahsi kullanım için (gerçek kişiler)
• biz.tr, info.tr, tv.tr, bbs.tr, tel.tr – İlgili kullanım alanlarına göre, belgesiz
• a.tr (doğrudan .tr) – Gündoğumu (sunrise) süreçleri tamamlandıktan sonra herkese açıldı; artık ilk gelen alır prensibiyle belgesiz tahsis ediliyor

Bu uzantılardan birini aldıysanız bu rehberin geri kalanına ihtiyacınız olmayabilir; alan adınız zaten aktiftir. Doğrudan bir uzantı için fiyat ve müsaitlik kontrolü yapmak isterseniz domain sorgulama sayfasından arama yapabilirsiniz.

Belge Gerektiren (Belgeli) .TR Uzantıları

Aşağıdaki uzantılar, belirli bir meslek grubuna, kuruma veya yetkiye ait olduğunu kanıtlayan belge ister. Bunlar TRABİS’in “Belgeli Tahsis Edilecek İnternet Alan Adlarına İlişkin Usul ve Esaslar” düzenlemesi kapsamındadır:

Önemli bir not: Belgeli uzantılarda işleyiş, belgesiz uzantılardaki gibi anında değildir. Belgenizi yüklersiniz, kayıt kuruluşu (KK) bu belgeyi TRABİS’e iletir, BTK tarafından incelenir ve uygunsa alan adı tahsis edilir. Yani belgeli bir uzantıda alan adı, ödeme yaptığınız anda değil, belge onaylandığında sizin olur.

Panelden Belge Nasıl Yüklenir? Adım Adım

Belge gerektiren bir .tr uzantısı (örneğin av.tr veya dr.tr) sipariş ettiyseniz, evrak yükleme işlemini Alastyr müşteri paneli üzerinden yaparsınız. Alastyr, BTK akreditasyonlu bir .tr kayıt kuruluşu olduğu için belgeleriniz panel üzerinden doğrudan TRABİS’e iletilir; harici bir kurumla ayrıca yazışmanıza gerek kalmaz.

Adım 1 – Önce Siparişi Oluşturup Ödemeyi Tamamlayın

Tescil sürecini başlatabilmek için önce ilgili alan adının siparişini oluşturup ödeme işlemini tamamlamanız gerekir. Ödeme tamamlanmadan belge yükleme ekranı aktif olmaz. Ödeme onaylandıktan sonra alan adı, panelinizde “belge bekleniyor” durumunda listelenir.

Adım 2 – Alan Adı Yönetimine Girin

Müşteri panelinde Alan Adlarım > Alan Adı Listesi yolunu izleyin. İlgili alan adının sağ tarafındaki ayarlar (dişli) ikonuna tıklayarak alan adının yönetim sayfasını açın.

Adım 3 – Tahsis Formunu İndirin ve Doldurun

Otomasyon sistemimizin sizin bilgilerinizle hazırladığı Alan Adı Tahsis Formunu bilgisayarınıza indirin. Formda Ad-Soyad, Tarih, İmza ve gerekiyorsa Kaşe alanlarını eksiksiz doldurun. Tüzel kişiler için kaşe ve yetkili imzası, belgenin geçerliliği açısından önemlidir.

Not: adsoyad.com.tr ile web.tr, gen.tr gibi belgesiz uzantıları tescil edecek kişilerin yalnızca sipariş esnasında TC Kimlik Numarası girmesi yeterlidir; bu uzantılar için ayrıca form veya belge yüklemenize gerek yoktur.

Adım 4 – “Belge Gönder” Seçeneğine Tıklayın

Alan adının yönetim bölümünde, solda veya alt kısımda yer alan “Belge Gönder” seçeneğine tıklayın. Karşınıza belge türü seçimi ve dosya yükleme ekranı gelir.

Adım 5 – Belge Türünü Seçin ve Dosyaları Yükleyin

Açılan sayfada elinizdeki belgenin türünü işaretleyin. Örneğin elinizdeki evrak Faaliyet Belgesi ise “Faaliyet Belgesi” seçeneğini, baro levha belgesi ise ilgili seçeneği işaretleyin. Alan Adı Tahsis Formu dahil tüm gerekli belgeleri ekleyip gönderin.

Belgeleri okunaklı taramak işin püf noktasıdır: ekran fotoğrafı yerine düz, net taranmış PDF veya yüksek çözünürlüklü görsel kullanın. Kesik, bulanık veya tarih bilgisi eksik belgeler en sık karşılaşılan ret sebebidir.

Adım 6 – İnceleme Sonucunu Bekleyin

Belgeleri gönderdikten sonra inceleme süreci başlar. Alastyr tarafındaki ön kontrolün ardından belgeler TRABİS’e iletilir ve sonuç genellikle 2 iş günü içinde e-posta yoluyla tarafınıza bildirilir. Eksik veya hatalı belge tespit edilirse, ilave belge talebi yine e-posta ile iletilir; düzelttiğiniz belgeyi aynı ekrandan yeniden yükleyebilirsiniz.

Belge Hazırlarken Sık Yapılan Hatalar

Belgeli .tr başvurularında reddedilme oranını düşürmek için pratikte en çok işe yarayan noktalar şunlar:

• Belge tarihi: Faaliyet belgesi gibi evraklar genellikle son 6 ay içinde alınmış olmalıdır. Eski tarihli bir belge reddedilebilir.
• İsim uyumu: Talep ettiğiniz alan adı, belgedeki unvan veya kurum adıyla makul ölçüde uyumlu olmalı. İlgisiz bir isim talebi onaylanmaz.
• İmza ve kaşe: Tahsis formunda imza/kaşe alanlarını boş bırakmak en sık görülen eksiklik.
• Okunabilirlik: Telefon kamerasıyla eğri çekilmiş, kenarları kesilmiş belgeler yerine düz taranmış dosya kullanın.
• Doğru uzantı: Avukat değilseniz av.tr, hekim değilseniz dr.tr alamazsınız. Yetkiniz olmayan bir uzantıya başvurmak en baştan ret demektir.

Peki Bu Süreç Nereye Doğru Gidiyor?

.tr alan adlarının belgesiz tahsise geçmesi, Türkiye’de alan adı edinmeyi global gTLD’lere (.com, .net gibi) çok daha yakın hale getirdi. Bugün bir kurumsal kimlik için marka.com.tr almak, eskisi gibi haftalar süren bir evrak sürecine değil, dakikalar süren bir tescile dönüştü. Bu da .tr’yi yalnızca kurumlar için değil, kişisel projeler ve girişimler için de cazip kılıyor.

Alan adınızı aldıktan sonra sıra onu bir hizmete bağlamaya gelir. Bir web sitesi yayınlayacaksanız Türkiye lokasyonlu, LiteSpeed ve LSCache ile hızlandırılmış bir hosting paketi; daha fazla kaynak isteyen projeler için VPS sunucu ya da bulut sunucu seçenekleri devreye girer. Yalnızca kurumsal e-posta kullanacaksanız, KVKK uyumlu ve Türkçe arayüzlü e-posta hosting hizmetiyle alan adınız üzerinden profesyonel posta kutuları oluşturabilirsiniz.

Bir başka önemli adım da güvenlik: ziyaretçilerinizin tarayıcısında kilit simgesinin görünmesi ve verilerin şifreli aktarılması için alan adınıza bir SSL sertifikası tanımlamanız gerekir. Alastyr hosting paketlerinde ücretsiz SSL standart olarak sunulur.

Alastyr ile .TR Alan Adı Tescili Neden Daha Pürüzsüz?

Alastyr, 2002’den bu yana, yani 20 yılı aşkın süredir hizmet veren, %100 Türk sermayeli ve BTK akredite bir .tr kayıt kuruluşudur. Belgeli uzantılarda belge sürecinin sancılı olduğu yerde fark da burada ortaya çıkıyor: belgeleriniz panel üzerinden doğrudan TRABİS’e iletilir, eksik bir şey varsa 7/24 Türkçe destek ekibi (ofiste her zaman en az bir personel bulunur) süreci sizinle birlikte takip eder.

Tescil ettiğiniz alan adıyla aynı çatı altında barınma, e-posta ve güvenlik hizmetlerini de alabilmeniz işleri ayrıca kolaylaştırır. İzmir’deki kendi veri merkezimiz (kiralık değil), N+1 yedekli altyapısı, Dell EMC all-flash depolama ve 40 Gbit yedekli ağ omurgasıyla, alan adınızın bağlandığı her hizmet Türkiye’de, düşük gecikmeyle çalışır. Üstelik ücretsiz WHOIS gizleme ile alan adı sahibi bilgilerinizi de koruma altına alabilirsiniz.

Google üzerinde 4.8/5 puan ve 438 değerlendirme, 45 binden fazla hosting ve yaklaşık 50 bin alan adı yönetimi, bu sürecin kâğıt üzerinde değil sahada test edilmiş olduğunun göstergesi.

Sıkça Sorulan Sorular

com.tr almak için artık faaliyet belgesi gerekiyor mu?

Hayır. 14 Eylül 2022’de TRABİS devreye girdikten sonra com.tr, net.tr ve org.tr uzantıları belgesiz tahsis edilmeye başlandı. Bu uzantılar artık ‘ilk gelen ilk alır’ prensibiyle, herhangi bir faaliyet belgesi veya ticaret sicil gazetesi istenmeden alınabiliyor.

Hangi .tr uzantıları hâlâ belge istiyor?

av.tr, dr.tr, bel.tr, edu.tr, k12.tr, gov.tr, pol.tr, tsk.tr ve kep.tr uzantıları belge gerektirir. Bunlar belirli bir meslek grubuna veya kuruma ait olduğunu kanıtlayan evrak istediği için ‘belgeli tahsis’ kapsamındadır.

av.tr alan adı için hangi belge gerekiyor?

Avukatlar için güncel baro levha kayıt belgesi veya bu belgenin noter onaylı sureti istenir. Belgeyi Alan Adı Tahsis Formu ile birlikte müşteri panelindeki Belge Gönder ekranından yüklersiniz.

Belgeyi panelden nasıl yüklerim?

Önce siparişi oluşturup ödemeyi tamamlayın. Ardından Alan Adlarım > Alan Adı Listesi yolundan ilgili alan adının ayarlar ikonuna tıklayın, Belge Gönder seçeneğini açın, belge türünü işaretleyip Alan Adı Tahsis Formu dahil tüm evrakları ekleyip gönderin.

Belge inceleme süreci ne kadar sürer?

Belgeleri gönderdikten sonra inceleme genellikle 2 iş günü içinde tamamlanır ve sonuç e-posta ile bildirilir. Eksik belge tespit edilirse ilave belge talebi yine e-posta ile iletilir ve aynı ekrandan yeniden yükleme yapabilirsiniz.

Belgesiz aldığım alan adı hemen aktif olur mu?

Evet. com.tr, web.tr, gen.tr gibi belgesiz uzantılarda ödeme tamamlandığı anda alan adı doğrudan size tahsis edilir; herhangi bir belge yüklemenize veya onay beklemenize gerek kalmaz.

Belgem reddedilirse ne olur?

Eksik, hatalı ya da okunaksız belge tespit edilirse e-posta ile size bilgi verilir ve düzeltilmiş belgeyi panelden yeniden yükleyebilirsiniz. En sık ret sebepleri: 6 aydan eski faaliyet belgesi, imza/kaşe eksikliği, bulanık tarama ve alan adının belgedeki unvanla uyumsuz olması.

Doğrudan .tr (a.tr) alan adı alabilir miyim?

Evet. Gündoğumu (öncelik) süreçleri tamamlandıktan sonra doğrudan .tr yapısındaki alan adları herkese açıldı ve artık ilk gelen ilk alır prensibiyle belgesiz tahsis ediliyor. Müsaitlik durumunu domain sorgulama ekranından kontrol edebilirsiniz.

Belge yükleme işlemini Alastyr mı yoksa BTK mı onaylıyor?

Belgeyi Alastyr paneline yüklersiniz; Alastyr BTK akredite bir kayıt kuruluşu olarak belgeyi TRABİS’e iletir. Nihai onay BTK/TRABİS incelemesiyle verilir, sonuç da kayıt kuruluşu üzerinden size bildirilir.